18 Kasım 2026
16.4 C
İstanbul

Bana bir ön yargı verin, dünyayı yerinden oynatayım (Kırmızı Pazartesi/ Gabriel Garcia Marquez)

Kısa evet, ama ölümsüz bir roman. Sonun baştan bilinmesi, büyülü gerçekçiliğin korunması ve bir toplumun içgüdüsel bir şekilde aynı tepkileri verip susması dile getirilmektedir.

Gabriel Garcia Marquez Kolombiyalı büyük yazar, çocukluğunu geçirdiği Kolombiya topraklarında gerçekleşmiş bir cinayeti anlatıyor. Herkesin yaşanacağını bildiği fakat kimsenin engel olmadığı, alenen konuşup hiçbir uyarıda bulunmadığı bir cinayetin öyküsüdür.

Santiago Nasar. Romanın kahramanı. Kitabı elinize aldığınız ilk anda Santiago Nasar’ın öldürüleceğini biliyorsunuz. Ancak bu sonu biliyor olmanız hiçbir heyecan dürtüsünü elinizden almıyor aksine tüm bir toplumun böyle bir cinayet karşısına nasıl olurda ortak bir paydada buluşup sustuklarını anlamak için uğraş veriyorsunuz. Toplumsal bir ruh çözümlemesinin peşine düşüyor, bu cinayete karşı tepkisiz kalan insanların iç dünyalarına bir perde aralayıp o aralıktan ufacıkta olsa içeri girmeye çalışıyorsunuz.

Pancio Vicario orta halli bir kuyumcudur. Kısıtlı olanaklara sahip bir aile ikiz oğlanlar ve iki kız çocuğu. Ve derler ki Pancio Vicario’nun kızları için “Her erkek onlarla mutlu olur, çünkü acı çekmek için yetiştirilmişler.”

Pancio Vicario’nun ikiz oğulları, bir ayna aksi benzerliğinden daha aşağı değillerdi. Pablo Vicario, Pedro Vicario. Bir şekilde düşünsel olarak benzerlik gösterseler dahi özlerinde birbirlerine karşı bir savaş sürdürüyorlardı. Doğalında iyi ve kötüyü temsil ediyor diyemeyiz. Farklı miktarlarda her iki olgu da zihinlerinde mevcut idi. Daha doğru ifade etmek gerekirse vicdan ki bir kısmı korkudan ibaret ve yapılması gerekene karşı eğilim içgüdüsünün çatışması söz konusudur.

Günümüzün en çıplak gerçekliği, töre cinayetleridir. Anlaşılacağı üzere dünyanın neresine giderseniz gidin keza 1950’lerin Kolombiya’sına dahi gitseniz yalın bir töre cinayeti ile karşılaşabiliyorsunuz. Tıpkı Gabriel Garcia Marquez’in çocukluğundan anımsadığı Santiago Nasar’ın öldürüldüğü cinayet gibi.

Santiago Nasar kaç yerinden, ne şekilde bıçaklandı. Bıçakların boyutları ne idi, kaç kez değiştirilmişlerdi hepsi zihninize kazınacak. Vicario kardeşler cinayete giden yolu uzatmak için, hissedeceğiniz kadarıyla bu yolda kendilerine dur diyebilecek biriyle karşılaşmak için hangi duraklarda soluklandılar bileceksiniz.

Gabriel Garcia Marquez yalnızca bir cinayeti anlatmıyor. Bir domuzu kesip parçalarına ayırmakla, bir insanı öldürmenin ne derece benzerlik gösterebileceğinin sorgulamasını biz okurlara bırakıyor. Düşünüyorsunuz bir hayvanın canını almakla, düşünen bir canlı olan insanın son nefesini almak ne kadar yakınsıyor.

Bir başka açıdan bakacak olursak bakireliğin önemsenme derecesini, bunun sadece yöresel değil toplumsal bir bakış açısı olduğu sonucuna ulaşabilirsiniz.

Angela Vicario, Pancio Vicario’nun kızı ve olayların merkezindeki karakter. Evlenmek üzere olan Angela’nın bakire olmadığını saklama çabasını hayretler içinde okuyacaksınız ve yalan söylerken gösterdiği cürete imreneceksiniz. Bir insanın kaybedecek çok olgusu varken ve bu olgular çok kıymetli iken nasıl olurda elinden geleni yapmaz. Nasıl olurda mantığa aykırı, ortaya çıkacağı aşikar olan bir yalanı söylemekten kendini alabilir. Keza bu hali kimi insanlar için haklı görünebilecek iken kimisi içinde bakire olmadığı halde duvağıyla portakal çiçeklerini takmaya cesaret edebilmesi saflığın simgelerine karşı büyük saygısızlık olarak yorumlanmıştır.

Daha sonraları Santiago Nasar’ın öldürüldüğü cinayetin dosyası sorgu yargıcının eline ulaştığında şaşırmamak elde dahi değildi. Santiago Nasar aleyhine tek bir kanıt bulunamamıştı. Sorgu yargıcı özenle hazırladığı raporun 416. Sayfasının kenarına şu notu düşmüştü;

             “Bana bir ön yargı verin, dünyayı yerinden oynatayım.”

inceleme: Büşra Abacı

kitabın adı: Kırmızı Pazartesi

yazar: Gabriel Garcia Marquez

çevirmen: İnci Kut

yayın evi: Can yayınları

basım yılı:1. basım 1982

sayfa sayısı:107

 

Son Haberler

Tuncer Bakırhan’dan tepki: Gözaltılar barış sürecine zarar veriyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Sonsuz bir savaşa izin vermeyeceğiz

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran...

Rojava Üniversitesi’nin statüsü ve Kürtçe eğitim için 5 maddelik düzenleme

Entegrasyon Komitesi, Rojava Üniversitesi Rektörlüğü ile yaptığı toplantının ardından fakültelerin...

İran Devrim Muhafızları PJAK ile çatışma yaşandığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin batısında, Kürdistan Bölgesi ile...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Alman ordusunda cinsel istismar ve taciz endişe verici boyutta

Alman ordusu Bundeswehr'de yapılan bir araştırma, cinsel taciz ve...

IŞİD Irak’ta saldırdı

Bu gece IŞİD mensupları, Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki sınırda bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir askeri noktaya saldırdı. Ninova Vilayet Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakayi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, bu gece IŞİD mensuplarının Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki, Hazar ilçesi sınırlarında bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir noktaya saldırdığını söyledi. Kakayi, şu ana kadar saldırının ayrıntılarının netleşmediğini belirtti. Öte yandan Haşdi Şabi Medya Birimi, başka bir ayrıntı paylaşmadan yaptığı açıklamada, Haşdi Şabi’nin 44’üncü Tugayı’na bağlı güçlerin, Hazar (Ninova) ile Rawa (Enbar) ilçelerini birbirine bağlayan yol üzerindeki bir noktaya düzenlenen IŞİD saldırısını püskürttüğünü duyurdu. Ninova Batı Komutanlığı da durumun tamamen kontrol altında olduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik güçlerinin IŞİD kalıntılarından gelebilecek olası saldırılara karşı teyakkuzda olduğu belirtildi. Güvenlik güçlerinin bölgenin korunması ve IŞİD mensuplarının hareketlerinin engellenmesi amacıyla Rawa-Hazar yolu boyunca konuşlandığı kaydedildi. Bölgede IŞİD hareketliliği arttı Bir süredir bölgede IŞİD mensuplarının hareketliliğinde artış yaşanıyor. Geçtiğimiz cuma akşamı, içerisinde IŞİD mensuplarının bulunduğundan şüphelenilen bir araç Kerkük'ün Pirde (Altunköprü) nahiyesi sınırlarında görüldü. Bunun üzerine çok sayıda Irak ordusu ve Terörle Mücadele Gücü bölgeye sevk edildi. Kerkük-Erbil ana yolu da sürücülere kapatıldı. Daha sonra Irak Güvenlik Medya Hücresi olayla ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Kerkük'ün kuzeyindeki Pirde nahiyesi sınırlarında önceden planlanan bir operasyon kapsamında gerçekleştirilen hassas hava saldırısında 3 "teröristin" öldürüldüğü, nakil görevini üstlenen bir kişinin ise yakalandığı bildirildi.

Türkiye Gündemi

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...