18 Kasım 2026
16.5 C
İstanbul

Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Türkiye ve Rusya İlişkilerinde yeni boyut

Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte Ankara’dan telekonferansla Türkiye’nin ilk nükleer santrali olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin temel atma törenine katılacak. Santral, Rusya Devlet Nükleer Enerji Kurumu (Rosatom) tarafından inşa edilecek.

İddialı projeler

Akkuyu Nükleer Güç Santrali, modern Türkiye tarihindeki en iddialı enerji projelerinden biri. Türkiye ve Rusya arasındaki stratejik ortaklığı da temsil ediyor.

Her iki ülke Batı tarafından gittikçe artan bir şekilde soyutlandıkça, daha da yakın mütteffik oluyor.

Enerji, Türkiye ile Rusya arasındaki temel işbirliği alanlarından biri. İki ülke Akkuyu Nükleer Güç Santrali Anlaşması’nı 2010 yılında imzaladı.

Nükleer tesis, 4 bin 800 megavatlık kapasiteye sahip olacak ve tahminen 20 milyar dolara mâl olacak.

Santral, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılı olan 2023’te faaliyete geçecek.

Analist Metin Gürcan, 22 Mart’ta Al Monitor sitesinde yayımlanan yazısında, “Rusya santralde çalışanları eğiteceğinden ve nükleer yakıtı sağlayacağından, Türkiye, tesisin faaliyete geçebilmesi için Moskova’ya oldukça bağımlı.” diyor ve ekliyor:

“Bu yüzden Rusya-Türkiye ilişkileri gerçek bir ittifak olmasa da, ülkeler kesinlikle yakın ortaklar hâline gelecek. Bu da Moskova’ya etkili jeopolitik faydalar getirecek.”

Anlaşma Rusya’nın lehine mi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2016 yılında duyurduğu projeden “stratejik yatırım” olarak bahsetmişti.

İnternet sitesi T24’ün mevcut mevzuattan derlediği bilgilere göre Akkuyu’ya “stratejik yatırım” statüsü verilmesi, Rusya’nın Türkiye’den yardım alması ve vergi indirimlerine tabi tutulması anlamına geliyor.

Bu da, finansal anlamda, anlaşmadan Rusya’nın kârlı çıkması demek.

Reuters haber ajansının 2017 yılında yayımladığı bir habere göre, Türkiye, Rosatom’a 15 yıl boyunca kilovat saat başına 12.35 sent (ABD dolarının yüzde biri) ödeyecek.

Analist Metin Gürcan yazısında, “Bu dünya ortalamasının 2-3 kat üzerinde” diyor.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), anlaşmanın koşullarını eleştirmiş ve Akkuyu Projesi’nin Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkileri normalleştirmek için kullanıldığını öne sürmüştü.

İki ülkeyi bağlayan bir diğer enerji projesi de, 1000 kilometrelik bir boru hattı ile Rus doğalgazını Türkiye üzerinden Avrupa başkentlerine taşıyacak “Türk Akımı”.

İlişkilerde kopma noktasından bugüne

Türkiye’nin, bir Rus jetini Kasım 2015’te düşürmesinin ardından iki ülke arasındaki ilişkiler kopma noktasına gelmişti.

Rusya, Türkiye’ye ekonomik ve siyasi yaptırımlar uygulamıştı.

Türkiye, Rusya ile ilişkileri düzeltmek için birçok adım atsa da ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, mevkidaşı Putin’e Haziran 2016’da yolladığı mektubun ardından ilişkiler iyileşme işaretleri göstermeye başladı.

Bozulma, Batı ile kötüleşen ilişkiler karşısında Rusya’yı değerli bir müttefik olarak gören Türkiye için bir darbe niteliğindeydi.

Ekonomik ilişkileri geliştirme hedefi

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler orta seviyede ilerlese de her iki ülke de ticareti geliştirme hedeflerinden söz etti.

Sputnik sitesinin Rusya Federal Gümrük Servisi’ne dayandırdığı habere göre, 2017 yılında Türkiye ile Rusya arasındaki ticaret hacmi 21 milyar dolara ulaştı.

Bu sıçrayış, Rusya’nın lehine oldu.

2016 yılında ise iki ülke arasındaki ticaret hacmi 16 milyar dolardı.

Türkiye ise iki ülke arasındaki ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkarmak istiyor.

Ankara ile Moskova arasındaki ticaret yakın zamanda askeri boyuta da taşındı.

Türkiye, Batılı müttefiklerinin karşı çıkmasına rağmen, Rusya’dan S-400 füze savunma sistemi satın almak için anlaştı.

Jeopolitik çıkarları hizalama

Türkiye ve Rusya, uzun süre Suriye savaşında karşıt tarafları desteklediler. Rusya, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın yanında yer aldı; Türkiye, onu devirmeye çalışan muhalif grupları destekledi.

Bu farklılıklara rağmen iki ülke Ocak 2017’den bu yana Astana barış süreciyle birlikte Suriye’de iç savaşın son bulması için İran ile ortaklaşa çalışıyor.

NATO müttefikleri Türkiye ve ABD, savaşın başında aynı tarafta yer alsa da Washington’ın Kürt muhalif gruplara verdiği destek nedeniyle iki ülke daha sonra karşı karşıya geldi.

Bu, Türkiye’nin bölgedeki etkisini korumak için Suriye’de kontrolünü artıran Rusya ile daha yakın çalışmasına yol açtı.

Bölgede yakın zamanda askeri varlığını artıran Türkiye, bu yakınlaşmanın hasadını topluyor gibi.

Türkiye, Şam yönetimi ile muhalifler arasındaki ateşkesi gözlemlemek için Suriye’nin İdlib vilayetine askeri birlikler sevk etmiş, Ocak ayında da Afrin’e yönelik Zeytin Dalı Harekâtı’nı başlatmıştı.

Türk Silahlı Kuvvetleri ile muhalif Özgür Suriye Ordusu’nun 18 Mart’ta Afrin’e girdikleri harekât, ancak Rusya’nın Suriye hava sahasını Türk jetlerine açması sonucu mümkün olabilmişti.

Son Haberler

Libya’da 100 günden fazla alıkonulan 40 Kürt göçmen İtalya tarafından kurtarıldı

Libya'da 100 günden fazla süreyle alıkonulan Kürdistan Bölgesi ve...

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Sözcü TV nasıl kuruldu, yayın sürecinde neler yaşandı?

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'nin yayınları günün ilk saatlerinde düzenlenen...

ABD’den Irak Başbakanı Zeydi’den İran’a bağlı milislere ilişkin talep

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin Curf...

Irak Meclis Başkanı: Devlet içinde devlet kurulmasını kabul etmeyiz

Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, ülkede “devlet içinde devlet”...

Tuncer Bakırhan’dan tepki: Gözaltılar barış sürecine zarar veriyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Sonsuz bir savaşa izin vermeyeceğiz

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran...

Türkiye Gündemi

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...