16 Kasım 2026
13.4 C
İstanbul

Muhalefet partilerinde cumhurbaşkanı adayları ve ittifaklar için hangi senaryolar konuşuluyor?

Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği genel seçimlerine yaklaşık üç yıl olmasına karşın, siyasi partilerde ittifak ve cumhurbaşkanı adaylığına ilişkin senaryolar gündemden düşmüyor.

MHP Lideri Devlet Bahçeli, 2023 adayının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olduğu açıklayarak, “Cumhur İttifakı” açısından adaylık tartışması olmadığı mesajı verirken, CHP’nin başını çektiği muhalefet bloğunda 11’nci Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ‘den, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’e, Ankara ve İstanbul Büyükşehir belediye başkanları Mansur Yavaş ile Ekrem İmamoğlu’na kadar bir çok isim konuşuluyor.

Cumhur İttifakı’nı bir sonraki seçime taşıma hesabı yapan AKP ve MHP’de cumhurbaşkanı adaylığı konusunda bir sürpriz beklenmiyor ve Erdoğan’ın yeniden aday olmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Ancak, bir sonraki seçimdeki hedefini “dostlarla iktidar” olarak koyan CHP’nin başını çektiği muhalefet ittifakının nasıl şekilleneceği ve Erdoğan’ın karşısına tek aday mı, yoksa 2018 seçimlerinde olduğu gibi birden fazla mı aday çıkaracağı henüz netlik kazanmış değil.

İşte bu nedenle gerek muhalefetin cumhurbaşkanı adayının kim olacağı, gerekse ittifakların nasıl şekilleneceği konusunda siyasi kulislerde birçok senaryo konuşuluyor.

ABDULLAH GUL

Gül’ün adaylığı gündeme gelebilir mi?

Muhalefetin cumhurbaşkanı adaylığı senaryolarında 11’inci Cumhurbaşkanı Gül’ün adı yeniden anılmaya başlandı.

Bunun nedeni ise CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun “gönlündeki aday”ın hala Gül olduğu yönündeki iddialar.

Cumhurbaşkanı adaylığının “isimler değil ilkeler üzerinden” konuşulması gerektiğini her fırsatta söyleyen Kılıçdaroğlu’nun, “Gül’den neden korkuyorlar” açıklamaları da kimi yorumcular tarafından bunun işareti olarak yorumlandı.

Partinin 2018’deki cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin de Gül veya yine AKP kökenli bir ismin aday gösterilme olasılığına karşı “CHP seçmenini seçeneksiz bırakmamak” için “Memleket Hareketi”ni başlattığı da ifade ediliyor.

Ancak CHP’de, muhalefet ittifakını mümkün olduğunca genişletme hesabı yapan Kılıçdaroğlu’nun, isim konusunda ittifak ortakları ile uzlaşarak aday belirleyeceği, bu nedenle de şimdiden Gül’ün adaylığını dayatması gibi bir durumun söz konusu olamayacağı ifade ediliyor.

CHP’nin son Parti Meclisi toplantısında da, ittifaklar ve seçim sistemi şekillenmeden, cumhurbaşkanı adaylığının isimler üzerinden tartışılmasının, ittifak süreçlerine zarar vereceği görüşü paylaşıldı.

ERDOGAN

Cumhurbaşkanı adayı hangi kriterlere göre belirlenecek?

2018 seçimlerinde tek aday çıkaramayan muhalefette bu kez, uzlaşma sağlanması halinde “ortak aday çıkarma” görüşü ağırlık kazanıyor.

Ortak aday üzerinde uzlaşılması halinde, siyasi partilerin, cumhurbaşkanı adayının da imzasını taşıyan bir “protokol” hazırlanması ve seçmene “güçlendirilmiş parlamenter sisteme dönüş” taahhüdünde bulunulması seçeneği üzerinde duruluyor.

Bir CHP yöneticisi, cumhurbaşkanı adayının hangi kriterlere göre belirleneceğini konusunda şu görüşleri dile getirdi:

“Cumhurbaşkanı adayının nasıl belirleneceği, kamuoyuna hangi taahhütlerin sunulacağı, cumhurbaşkanlığı sisteminden, güçlendirilmiş parlamenter sisteme nasıl geçileceği ittifak bileşenlerinin ortak protokolü ile belirlenir. Ancak böyle bir protokol çalışması ise ittifak bileşenleri , yani muhalefet ittifakında kimlerin yer alacağı netleştiğinde başlar. O da seçimin ne zaman olacağıyla ilintilidir. O nedenle, şimdiden isim konuşmanın siyasi ittifaklara faydası yok. İlkeler konusunda fikir birliği varsa, bu fikirlerin taşıyıcısı bir arkadaşımız aday gösterilecektir. Elbette bu arkadaşımız, parlamenter sisteme geçiş sürecini yönetebilecek kapasitede bir isim olacaktır. İlkeler üzerinde uzlaşma sağlanırsa, kamuoyu araştırmalarından ne çıkıyor ona bakılır, en geniş ve en yüksek oy alma kapasitesi arkadaşımız aday gösterilir.”

Seçim Yasası değişikliği tüm hesapları değiştirebilir

CHP ve İYİ Parti’de bir süredir, AKP’nin Seçim Yasası’nda yapacağı olası değişikliklere göre; örneğin dar bölge, daraltılmış bölge sistemi veya ittifaksız seçime girilmesi halinde alınabilecek oylara ilişkin simülasyonlar yapılıyor.

Aday ve ittifak senaryoları şimdiden konuşulmaya başlansa da, örneğin AKP’nin “ittifak yolunu” kapatan bir seçim sistemi değişikliği yapması halinde, hesapların sil baştan değişebileceği, bu nedenle de Seçim Yasası değişikliği netleşmeden, ittifakların ve aday isminin belirlenemeyeceği ifade ediliyor.

Meral Akşener’in eli güçlendi mi?

Bahçeli’nin “Evine dön”, çağrısı yaptığı, ardından da Cumhurbaşakanı Erdoğan’ın ılımlı mesajlar verdiği İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, “Partili Cumhurbaşkanlığı devam ettiği sürece başıma silah dayasalar Cumhur İttifakı içinde yer almam” diyerek bu davete olumsuz yanıt vermişti.

2018 seçiminde, CHP’de Abdullah Gül’ün adaylığı gündeme gelince, partisinin adayı olan Akşener, önümüzdeki süreçte böyle bir ısrarının olmayacağını sık sık vurguluyor.

Ancak, Cumhur İttifakı’nın da yanına çekmek istediği Akşener, muhalefet ittifaklarının adaylık denklemi içinde en çok tartışılan isimlerden. Akşener’in elini güçlendiren en önemli etkenlerin başında, Abdullah Gül’e tepkili olan CHP seçmeninin, iki seçimdir ittifak yaptığı Akşener’e destek verebileceği hesabının yapılması.

Bu görüşü savunanlar, CHP seçmeninin MHP kökenli Mansur Yavaş’a verdiği desteği anımsatarak, hem sağ, muhafazakar hem de CHP seçmeninden oy alma potansiyeli nedeniyle Akşener’in adaylığının gözardı edilemeyeceği ifade ediliyor.

Ancak Akşener’in en önemli handikabını HDP tabanı, dolayısıyla Kürt seçmenden nasıl oy alacağı oluşturuyor.

Eski HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş’ın ‘Dışarıda olsaydım Başak ile Meral Hanım’a kahvaltıya giderdik” sözleri kimi yorumcular tarafından “yeni bir ittifak kapısını aralama” girişimi yorumlansa da, hem HDP, hem de İYİ Parti tabanından böyle bir yakınlaşmanın karşılık bulmayacağı ifade ediliyor.

IMAMOGLU

İmamoğlu ve Yavaş neden çok konuşuluyor?

Siyasi kulislerde CHP içinden adaylık için ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş isimleri ön plana çıkıyor.

Ekrem İmamoğlu, adaylık konusunda kendisine yöneltilen sorulara, net yanıt vermese de, kapıyı tamamen de kapatmayan bir üslup benimsediğine dikkat çekiliyor. İmamoğlu’nun, zaman zaman genel siyasete ilişkin açıklamaları ve iktidar sözcüleri ile polemiğe girmesinin altında da adaylık hesaplarının yattığı yorumları yapılıyor.

Mansur Yavaş’ın gerek yaptığı açıklamalar gerekse yakın çevresine yaptığı değerlendirmelerde, “genel başkanlık, cumhurbaşkanlığı gibi bir hedefinin olmadığı”nı dile getirdiğine dikkat çekiliyor.

Ancak, kamuoyu yoklamalarında her iki isim de üst sıralarda çıktığı için partinin potansiyel adayları olarak konuşuluyor.

Gerek Ankara gerekse İstanbul’da CHP, belediye meclislerinde azınlık durumunda. İmamoğlu ya da Yavaş’ın adaylığı belediye başkanlığının kaybedilmesi riski bulunduğu için CHP’de belediye başkanların adaylığına sıcak bakılmıyor.

Ancak, seçim sürecinde ittifak ortaklarıyla uzlaşılması ve kamuoyu anketlerinde seçimin ancak bu isimlerle kazanılacağı yönünde konsensus oluşması halinde, aday gösterilmeleri olasılık dahilinde değerlendiriliyor.

Son Haberler

İran Devrim Muhafızları PJAK ile çatışma yaşandığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin batısında, Kürdistan Bölgesi ile...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Alman ordusunda cinsel istismar ve taciz endişe verici boyutta

Alman ordusu Bundeswehr'de yapılan bir araştırma, cinsel taciz ve...

IŞİD Irak’ta saldırdı

Bu gece IŞİD mensupları, Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki sınırda bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir askeri noktaya saldırdı. Ninova Vilayet Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakayi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, bu gece IŞİD mensuplarının Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki, Hazar ilçesi sınırlarında bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir noktaya saldırdığını söyledi. Kakayi, şu ana kadar saldırının ayrıntılarının netleşmediğini belirtti. Öte yandan Haşdi Şabi Medya Birimi, başka bir ayrıntı paylaşmadan yaptığı açıklamada, Haşdi Şabi’nin 44’üncü Tugayı’na bağlı güçlerin, Hazar (Ninova) ile Rawa (Enbar) ilçelerini birbirine bağlayan yol üzerindeki bir noktaya düzenlenen IŞİD saldırısını püskürttüğünü duyurdu. Ninova Batı Komutanlığı da durumun tamamen kontrol altında olduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik güçlerinin IŞİD kalıntılarından gelebilecek olası saldırılara karşı teyakkuzda olduğu belirtildi. Güvenlik güçlerinin bölgenin korunması ve IŞİD mensuplarının hareketlerinin engellenmesi amacıyla Rawa-Hazar yolu boyunca konuşlandığı kaydedildi. Bölgede IŞİD hareketliliği arttı Bir süredir bölgede IŞİD mensuplarının hareketliliğinde artış yaşanıyor. Geçtiğimiz cuma akşamı, içerisinde IŞİD mensuplarının bulunduğundan şüphelenilen bir araç Kerkük'ün Pirde (Altunköprü) nahiyesi sınırlarında görüldü. Bunun üzerine çok sayıda Irak ordusu ve Terörle Mücadele Gücü bölgeye sevk edildi. Kerkük-Erbil ana yolu da sürücülere kapatıldı. Daha sonra Irak Güvenlik Medya Hücresi olayla ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Kerkük'ün kuzeyindeki Pirde nahiyesi sınırlarında önceden planlanan bir operasyon kapsamında gerçekleştirilen hassas hava saldırısında 3 "teröristin" öldürüldüğü, nakil görevini üstlenen bir kişinin ise yakalandığı bildirildi.

ABD’de kriz: 5 bin 200’den fazla sefer iptal edildi

ABD’de hava trafik kontrol sistemlerinde cuma günü yaşanan teknik arızanın giderilmesine rağmen hava ulaşımındaki aksaklıklar devam ediyor. Pazar günü 5 bin 200’den fazla uçuş iptal edildi veya ertelendi. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde hava ulaşımını olumsuz etkileyen kriz üçüncü gününe girdi. Havacılık veri sitesi FlightAware’in verilerine göre, pazar günü ABD genelinde bin 600’den fazla uçuş iptal edilirken, yaklaşık 3 bin 600 uçuşta gecikme yaşandı. 11 Eylül 2001’deki El Kaide saldırılarından bu yana ABD hava ulaşımında yaşanan en büyük kriz olarak değerlendirilen olay nedeniyle cuma günü uçuşlar yaklaşık 5 saat durdurulmuş, cuma ve cumartesi günlerinde on binlerce sefer iptal edilmiş veya ertelenmişti. Krizin kaynağı Arkansas ve Teksas Yapılan incelemelerde, krizin Arkansas ve Teksas eyaletlerindeki hava trafik kontrol sistemlerinde kullanılan yönlendiricilerden kaynaklandığı belirlendi. Ancak teknik arızanın kesin nedeni henüz tespit edilemedi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, yaşanan kesintinin bir siber saldırıdan veya kontrolden çıkan bir yapay zeka sisteminden kaynaklandığına ilişkin şu ana kadar "sıfır kanıt" bulunduğunu söyledi. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy de olayın arkasında siber saldırı veya başka bir kasıtlı müdahale olduğuna dair herhangi bir bulguya ulaşılmadığını açıkladı. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor Uçuşların durdurulması kararı alındığında havada bulunan 3 bin 500 uçağın güvenli şekilde iniş yaptığını belirten Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinin yeniden tam kapasiteyle çalışmaya başladığını bildirdi. "Tam kapasiteyle yeniden faaliyetteyiz" diyen Duffy, buna rağmen uçuşların tamamen normale dönmesinin hafta başını bulabileceğini ifade etti. Bakan Duffy, Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) önceliğinin yolcu güvenliğini sağlamak olduğunu vurguladı. Mağdur yolculara tazminat ödenmeyecek Teknik arıza giderilerek uçuşların yeniden başlamasına rağmen ülke genelinde binlerce yolcunun yaşadığı mağduriyet sürüyor. Uçakların kalkış kapılarında beklemesi, artan gecikmeler ve sefer iptalleri nedeniyle çok sayıda yolcu saatlerce havalimanlarında mahsur kaldı. Öte yandan, aksaklıkların havayolu şirketlerinden değil, FAA sistemlerindeki teknik arızadan kaynaklanması nedeniyle şirketlerin mağdur yolculara tazminat ödemek zorunda olmayacağı belirtildi.

Türkiye Fransa’ya 2-1 mağlup oldu

Türkiye, UEFA Uluslar A Ligi Grup son maçında Fransa'ya deplasmanda 2-1 mağlup oldu. A Milli Takım, UEFA Uluslar A Ligi 1. Grup 6. maçında Fransa ile deplasmanda karşı karşıya geldi. Karşılaşmanın ilk yarısı  0-0 golsüz golsüz son buldu. İkinci yarıda  Fransa, Emirhan Topçu'nun 49. dakikada kendi kalesine attığı golle öne geçti. Kroupi, 80. dakikada farkı 2'ye çıkardı. 90. dakikada Türkiye Abdülkerim'in golüyle skoru 2-1 yaptı. Türkiye A Milli Takım, maçı 2-1 kaybederek, grubu puansız tamamladı. Bu sonuçla birlikte Fransa 13 puanla grubu lider olurken, Türkiye ise çıktığı 6 maçta puan toplayamadı. Türkiye A Milli Takımı'nın, UEFA Uluslar A Ligi'nde kalma ihtimali sürüyor. A Ligi'nde bulunan 4 grupta, son sırada yer alan takımlar arasında en kötü iki ekip doğrudan B Ligi'ne düşerken, grubunu son sırada tamamlayan diğer iki takım ise play-off oynama hakkını elde edecek. A Ligi 1. Grup'ta puansız son sırada kalan ay-yıldızlı ekip, -11 averajla grubu tamamladı. 3. Grup'ta son sıradaki puansız Çekya da -11 averaja sahip ancak attığı gol Türkiye'den az olduğu için B Ligi'ne düşmesi kesinleşen ilk takım oldu. B Ligi'ne düşecek diğer ekip ise 2. Grup'ta puansız son sırada yer alan ve -7 averaja sahip Sırbistan'ın bugün deplasmanda Yunanistan ile oynayacağı maçla belli olacak. Sırbistan averajını -11'den aşağıda tutarsa A Ligi'nde kalmak için play-off oynama hakkını elde edecek. Sırbistan'ın da -11 averaja gelmesi halinde ise Türkiye ve Sırbistan'ın attığı gol sayılarında önde olan takım, A Ligi'nde kalmak için play-off oynayacak, diğer ekip ise B Ligi'ne düşecek. A Ligi 4. Grup'ta son sırada yer alan bir maçı eksik Galler'in 3 puanı bulunuyor.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Hatimoğulları, Diyarbakır’da gençlerle buluştu

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, sürece ilişkin,...

Türkiye Gündemi

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...