16 Kasım 2026
13.3 C
İstanbul

“Esad Suriye’deki dokuz yıllık savaştan bu yana en zorlu dönemini yaşıyor”

Amerikan Washington Post gazetesi, Suriye’deki gelişmeleri ele aldığı makalesinde, Devlet Başkanı Beşar Esad’ın iç savaşın çıktığı 2011 yılından bu yana iktidarının en zorlu dönemini yaşadığını yazıyor.

Gazete bu zorlukları da, ‘kuzeni Rami Makluf ile yaşadığı sorunlar, ülkede çöken ekonomi ve müttefiki Rusya’da medyada hakkında çıkan eleştirel tondaki haberlerin işaret ettiği gerilim’ olarak sıralıyor.

Gazete, her ne kadar ülkenin üçte birinin kontrolün yeniden Esad’a geçse de, güney vilayeti Dera’da patlak veren yeni isyanların da muhalif hareketlenmeleri canlandırabileceğini ifade ediyor.

Washington Post gazetesine konuşan Chatham House düşünce kuruluşundan Lina Khatip Esad’ın ‘dokuz yıllık savaşta en kırılgan dönemini yaşıyor olabileceğini’ söylüyor ve şu yorumu yapıyor:

“Esad, giderek İran ve Rusya’nın desteğine daha bağımlı hale geliyor. Seçmenlerine tedarik edebileceği yerli kaynakları yok. Uluslararası meşruiyeti yok ve çatışma öncesi sahip olduğu askeri güce artık sahip değil. Araç kutusu artık boş ve doğrusu her zaman olduğundan daha zayıf halde.”

null.

Kuzeni Rami Makluf ile arasındaki çatlaklar

Esad ile kuzeni Rami Makluf arasındaki çatlak, Makluf’un Facebook hesabından paylaştığı mesajda dile getirdiği şikayetlerle gündeme gelmişti. Makluf devletin malvarlıklarına el koyduğunu söylemiş ve artık Esad ile doğrudan iletişim kanalı olmadığına işaret etmişti.

Facebook’taki paylaşımlarında Makluf, hükümetin ‘vergi borcu’ olarak istediği 600 milyon doları ödemeyeceğini belirtip, sahip olduğu şirket ağları aracılığıyla Suriye ekonomisini çökertebileceği yönünde konuşmalar yapmıştı.

Geçen haftaki paylaşımında Makluf, “Savaş döneminde vazgeçmedim, bu şartlar altında vazgeçeceğimi düşünüyorsanız, beni tanımıyorsunuz demektir” dedi.

Washington Post, hükümet Makluf’u hedef alırken bir yandan da, savaş döneminden kar sağlayan Suriyeli elit iş insanlarından, çökmekte olan ekonomiye destek için katkı çağrıları yaptığını yazıyor.

All4Syria internet sitesinin sahibi Esad’ın eski arkadaşı ve danışmanı Ayman Abdel Nour da Makluf ile yaşanan gerilimin diğer iş insanlarıyla ilişkisinden çok daha farklı ve çok daha ciddi olduğunu söylüyor ve Makluf ailesinin Alevi mezhebinden gelmeleri nedeniyle geniş kitleler arasında nüfuz sahibi olmalarının da, ülkedeki etkileri ve gördükleri destek açısından önemli olduğunu ifade ediyor.

Washington Post’a konuşan Suriyeli gazeteci ve siyasi analist Danny Makki’nin de yorumu şöyle:

“Makluf açıkça Devlet Başkanı’na muhalefet etti, bu Suriye’de normalde hoş görülen bir şey değil. Bu şimdi yalnızca herhangi bir muhalefet değil, bir iş insanının açıkça devlet başkanı ve devlet başkanlığı kurumuna muhalefetidir. Daha büyük soru, uzun vadede ekonomiye ne olacağı. Bu durumdan çıkış yolu bulmak Esad için zamana karşı bir yarış. Yalnızca rejimin kurtarılması değil, ülkenin kurtarılması söz konusu.”

Rami Makluf bu ay internete maruz kaldığı muameleden şikayet eden üç video koydu
Rami Makluf bu ay internete maruz kaldığı muameleden şikayet eden üç video koydu

Kötüleşen ekonomi

Avrupa Birliği ve ABD’nin yaptırım uyguladığı Suriye’de ekonomi de giderek kötüleşiyor. Yerel para birimi değer kaybediyor, temel gıdalara erişim giderek zorlaşıyor. Dünya Gıda Programı’na göre Suriye halkı açlık riskiyle karşı karşıya.

Muhalif isimler de sosyal medya paylaşımları ve konuşmalarında ekonominin giderek kötüleşmesi ve artık açlık tehdidine vurgu yapıyor.

Washington Post, öfkenin ise Esad’a doğrudan değil, daha çok çevresinde ‘yolsuzluk yaptıkları’ iddia edilen yetkililere yöneldiğini yazıyor.

Gazeteye konuşan Suriyeli eski diplomat Bassam Barabandi, Esad’ın ‘en zayıflar arasında en güçlü isim’ olduğunu söylüyor.

Rus medyasının yorumu

Rus medyasında Esad’ı eleştiren yazıların çıkması, Washington Post gazetesine göre Suriye ile Rusya arasındaki ilişkilerin de gerildiğine işaret ediyor.

Gazete, en sert eleştirilerden birinin Rusya’nın eski Şam büyükelçisi Alexander Aksenyonok’tan geldiğini yazıyor. Aksenyonok, Rusya’nın önde gelen medya kuruluşlarında çıkan yorum yazısında Esad’ın siyasi tavizlerde bulunmamasının Rusya’nın siyasi çıkarlarına ters düştüğünü ve hükümetin yolsuzluk ve suçla mücadele için etkili bir yönetim sistemi kuramadığını ifade etmişti. Aksenyonok, “Rusya, verebileceği tavizlerin sınırına ulaştı” yazdı.

Washington Post’un haberine göre ise Rus analistler, bu tarz yorumların Moskova ile Şam arasında büyük bir siyaset değişikliğine işaret etmediği görüşünde.

Gazeteye konuşan Moskova merkezli Dış Politika ve Savunma Politikaları Merkezi başkanı Fyodor Lukyanov, Rusya’nın Suriye’deki savaşa doğrudan müdahalesiyle hayati siyasi hedeflerine ulaştığını ve bu kazanımlarından vazgeçmeyeceğini söylüyor:

“Esad tabi Rusya desteğine bağımlı ama siyasi olarak Rusya da ona bağımlı. Rusya, çok büyük bir siyasi zarar görmeden Esad’ı terk etmeyi göze alamaz.”

Moskova Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nden Nikolay Surkov da, Suriye yönetiminin siyasi reformlar yapmayı reddetmesinin Moskova’da gerilim kaynağı olduğu yorumunu yapıyor. Washington Post’a konuşan Surkov “Bu reformlar Esad’ın mutlak gücünü seyreltebilir. Gerçek ve kalıcı bir uzlaşı için bunlar temel bir koşul olarak görülüyor. Hükümet askeri olarak kazansa bile, halkın asıl sıkıntı duyduğu konular giderilmedikçe yeni bir isyan çıkma riski var” diyor.

Floransa merkezli Avrupa Üniversitesi Enstitüsü’nde araştırma görevlisi olan Abdo Jabbassini de Dera vilayetinde çıkan yeni şiddet olaylarının arkasında ‘tam olarak kimin olduğunun bilinmediğini ama yeni bir isyana işaret ettiğini’ söylüyor.

Gazeteye konuşan uzmanlar İdlib’de yaşananların da Esad yönetimini zora soktuğunu ve “çözüm bulamazsa Suriye’de istikrar sağlayamayacağını” ifade ediyor.

Son Haberler

İran Devrim Muhafızları PJAK ile çatışma yaşandığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin batısında, Kürdistan Bölgesi ile...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Alman ordusunda cinsel istismar ve taciz endişe verici boyutta

Alman ordusu Bundeswehr'de yapılan bir araştırma, cinsel taciz ve...

IŞİD Irak’ta saldırdı

Bu gece IŞİD mensupları, Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki sınırda bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir askeri noktaya saldırdı. Ninova Vilayet Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakayi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, bu gece IŞİD mensuplarının Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki, Hazar ilçesi sınırlarında bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir noktaya saldırdığını söyledi. Kakayi, şu ana kadar saldırının ayrıntılarının netleşmediğini belirtti. Öte yandan Haşdi Şabi Medya Birimi, başka bir ayrıntı paylaşmadan yaptığı açıklamada, Haşdi Şabi’nin 44’üncü Tugayı’na bağlı güçlerin, Hazar (Ninova) ile Rawa (Enbar) ilçelerini birbirine bağlayan yol üzerindeki bir noktaya düzenlenen IŞİD saldırısını püskürttüğünü duyurdu. Ninova Batı Komutanlığı da durumun tamamen kontrol altında olduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik güçlerinin IŞİD kalıntılarından gelebilecek olası saldırılara karşı teyakkuzda olduğu belirtildi. Güvenlik güçlerinin bölgenin korunması ve IŞİD mensuplarının hareketlerinin engellenmesi amacıyla Rawa-Hazar yolu boyunca konuşlandığı kaydedildi. Bölgede IŞİD hareketliliği arttı Bir süredir bölgede IŞİD mensuplarının hareketliliğinde artış yaşanıyor. Geçtiğimiz cuma akşamı, içerisinde IŞİD mensuplarının bulunduğundan şüphelenilen bir araç Kerkük'ün Pirde (Altunköprü) nahiyesi sınırlarında görüldü. Bunun üzerine çok sayıda Irak ordusu ve Terörle Mücadele Gücü bölgeye sevk edildi. Kerkük-Erbil ana yolu da sürücülere kapatıldı. Daha sonra Irak Güvenlik Medya Hücresi olayla ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Kerkük'ün kuzeyindeki Pirde nahiyesi sınırlarında önceden planlanan bir operasyon kapsamında gerçekleştirilen hassas hava saldırısında 3 "teröristin" öldürüldüğü, nakil görevini üstlenen bir kişinin ise yakalandığı bildirildi.

ABD’de kriz: 5 bin 200’den fazla sefer iptal edildi

ABD’de hava trafik kontrol sistemlerinde cuma günü yaşanan teknik arızanın giderilmesine rağmen hava ulaşımındaki aksaklıklar devam ediyor. Pazar günü 5 bin 200’den fazla uçuş iptal edildi veya ertelendi. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde hava ulaşımını olumsuz etkileyen kriz üçüncü gününe girdi. Havacılık veri sitesi FlightAware’in verilerine göre, pazar günü ABD genelinde bin 600’den fazla uçuş iptal edilirken, yaklaşık 3 bin 600 uçuşta gecikme yaşandı. 11 Eylül 2001’deki El Kaide saldırılarından bu yana ABD hava ulaşımında yaşanan en büyük kriz olarak değerlendirilen olay nedeniyle cuma günü uçuşlar yaklaşık 5 saat durdurulmuş, cuma ve cumartesi günlerinde on binlerce sefer iptal edilmiş veya ertelenmişti. Krizin kaynağı Arkansas ve Teksas Yapılan incelemelerde, krizin Arkansas ve Teksas eyaletlerindeki hava trafik kontrol sistemlerinde kullanılan yönlendiricilerden kaynaklandığı belirlendi. Ancak teknik arızanın kesin nedeni henüz tespit edilemedi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, yaşanan kesintinin bir siber saldırıdan veya kontrolden çıkan bir yapay zeka sisteminden kaynaklandığına ilişkin şu ana kadar "sıfır kanıt" bulunduğunu söyledi. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy de olayın arkasında siber saldırı veya başka bir kasıtlı müdahale olduğuna dair herhangi bir bulguya ulaşılmadığını açıkladı. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor Uçuşların durdurulması kararı alındığında havada bulunan 3 bin 500 uçağın güvenli şekilde iniş yaptığını belirten Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinin yeniden tam kapasiteyle çalışmaya başladığını bildirdi. "Tam kapasiteyle yeniden faaliyetteyiz" diyen Duffy, buna rağmen uçuşların tamamen normale dönmesinin hafta başını bulabileceğini ifade etti. Bakan Duffy, Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) önceliğinin yolcu güvenliğini sağlamak olduğunu vurguladı. Mağdur yolculara tazminat ödenmeyecek Teknik arıza giderilerek uçuşların yeniden başlamasına rağmen ülke genelinde binlerce yolcunun yaşadığı mağduriyet sürüyor. Uçakların kalkış kapılarında beklemesi, artan gecikmeler ve sefer iptalleri nedeniyle çok sayıda yolcu saatlerce havalimanlarında mahsur kaldı. Öte yandan, aksaklıkların havayolu şirketlerinden değil, FAA sistemlerindeki teknik arızadan kaynaklanması nedeniyle şirketlerin mağdur yolculara tazminat ödemek zorunda olmayacağı belirtildi.

Türkiye Fransa’ya 2-1 mağlup oldu

Türkiye, UEFA Uluslar A Ligi Grup son maçında Fransa'ya deplasmanda 2-1 mağlup oldu. A Milli Takım, UEFA Uluslar A Ligi 1. Grup 6. maçında Fransa ile deplasmanda karşı karşıya geldi. Karşılaşmanın ilk yarısı  0-0 golsüz golsüz son buldu. İkinci yarıda  Fransa, Emirhan Topçu'nun 49. dakikada kendi kalesine attığı golle öne geçti. Kroupi, 80. dakikada farkı 2'ye çıkardı. 90. dakikada Türkiye Abdülkerim'in golüyle skoru 2-1 yaptı. Türkiye A Milli Takım, maçı 2-1 kaybederek, grubu puansız tamamladı. Bu sonuçla birlikte Fransa 13 puanla grubu lider olurken, Türkiye ise çıktığı 6 maçta puan toplayamadı. Türkiye A Milli Takımı'nın, UEFA Uluslar A Ligi'nde kalma ihtimali sürüyor. A Ligi'nde bulunan 4 grupta, son sırada yer alan takımlar arasında en kötü iki ekip doğrudan B Ligi'ne düşerken, grubunu son sırada tamamlayan diğer iki takım ise play-off oynama hakkını elde edecek. A Ligi 1. Grup'ta puansız son sırada kalan ay-yıldızlı ekip, -11 averajla grubu tamamladı. 3. Grup'ta son sıradaki puansız Çekya da -11 averaja sahip ancak attığı gol Türkiye'den az olduğu için B Ligi'ne düşmesi kesinleşen ilk takım oldu. B Ligi'ne düşecek diğer ekip ise 2. Grup'ta puansız son sırada yer alan ve -7 averaja sahip Sırbistan'ın bugün deplasmanda Yunanistan ile oynayacağı maçla belli olacak. Sırbistan averajını -11'den aşağıda tutarsa A Ligi'nde kalmak için play-off oynama hakkını elde edecek. Sırbistan'ın da -11 averaja gelmesi halinde ise Türkiye ve Sırbistan'ın attığı gol sayılarında önde olan takım, A Ligi'nde kalmak için play-off oynayacak, diğer ekip ise B Ligi'ne düşecek. A Ligi 4. Grup'ta son sırada yer alan bir maçı eksik Galler'in 3 puanı bulunuyor.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Hatimoğulları, Diyarbakır’da gençlerle buluştu

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, sürece ilişkin,...

Türkiye Gündemi

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...