18 Kasım 2026
18.6 C
İstanbul

Dünya Kayıplar Günü’nde Cumartesi Annesi Emine Ocak: Kayıplarını istemek nasıl yasaklanabilir aklım almıyor

Bugün Birleşmiş Milletler’in kararıyla her yıl 30 Ağustos’ta anılan Dünya Kayıplar Günü.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres bir bir açıklama yayımlayarak zorla kaybetmelerin sorumlularının yargılanması için devletlere çağrı yaptı.

24 yıl önce oğlu Hasan Ocak’ı kaybeden Cumartesi Annesi Emine Ocak, yayımladığı bir mektupla 24 yıldır yaşadıklarını anlattı ve Galatasaray Meydanı’nda Cumartesi Anneleri buluşmalarının yasaklanmasını eleştirdi.

“Anlatayım ki, unutulmasın. Anlatayım ki; evladını bulamayan, adaleti göremeyen anneler umudunu kaybetmeden nasıl ayakta kalır herkes bilsin” diyen Ocak, kaybedilen insanların birer mezarı olması için Galatasaray Meydanı’nda yaptıkları eylemlerin yasaklanması hakkında “Bunları istemek nasıl yasaklanabilir aklım almıyor” ifadelerini kullandı.

Oğlu Hasan Ocak’ı “Kimseyi incitmeyen, herkesin yardımına koşan, yüreği insan ve doğa sevgisiyle dolu bir sosyalistti” diye anlatan Ocak, oğlunu gözaltında görenlerin ağır işkenceye maruz kaldığını aktardığını söyledi.

Uzun uğraşlar sonucu oğlunun kimsesizler mezarlığında bulunduğunu hatırlatan Emine Ocak, bir anısını da paylaştı:

“Sene 1997 ya da 1998’di, genç bir delikanlı geldi yanımıza, elimizi öptü ama ağlayacak gibiydi. Birlikte geldiği annesi sürekli ağlıyordu, bizse şaşkındık. Anlatmaya başladı sonra; ’18 gün beni gözaltında tuttular, çok işkence yaptılar. Beni kimsenin göremeyeceği ayrı bir yerde tutuyorlardı ve gözaltında kaybedeceklerini söylüyorlardı. Polisler beni savcılığa çıkarttıklarında ‘Seni gözaltında kaybedecektik ama senin anan da gider Cumartesi Anneleri’ne katılır diye bırakıyoruz’ dediler. Ben sizin sayenizde yaşıyorum.’

“Delikanlının anlattıklarını dinleyince hepimizin içi o kadar çok rahatlamıştı ki, o gün dünyalar bizim olmuştu sanki.”

Cumartesi Anneleri'nin 600. haftası
Cumartesi Anneleri’nin 600. haftasından bir kare

Ocak, Arjantin’de de benzer bir mücadele veren Plaza de Mayo anneleriyle de yan yana geldiklerini ve mücadelelerinden vazgeçmeleri durumunda insanların kayıplarını bulamayacağını bildiklerini söyledi:

“Ben bir söz verdim evladını, eşini, kardeşini bulamadan aramızdan ayrılan arkadaşlarıma. Onlar hesap vermemek için hepimizin ölmesini bekliyor ama hesap vermekten kurtulamayacaklar. Biz son kaybımız bulunup, kaybedenler ceza alana kadar vazgeçmeyeceğiz.”

Hafıza Merkezi raporu: Soruşturmalar sürüncemede bırakılıyor, cezayı AİHM veriyor

Zorla kaybedilenler konusunda 2016 yılında Yrd. Doç. Dr. Öznur Sevdiren tarafından hazırlanan ve Hafıza Merkezi tarafından yayımlanan Türkiye’de Cezasızlık Mevzuatı adlı raporda Türkiye’deki zorla kaybettirmelerle ilgili şu veriler yer alıyordu:

“Bugüne kadar zorla kaybedilen 296 kişiye dair hukuki veriye ulaştık.

“Bu veriler üzerinden yaptığımız incelemelerde 204 kişinin kaybedilmesine dair soruşturmaların sürüncemede bırakıldığını, dokuz kişiyle ilgili soruşturmanın zamanaşımı kararıyla sonlandırıldığını ve 16 kişiyle ilgili takipsizlik kararı sonucu dava açılmadığını gördük. 67 kişinin zorla kaybedilmesiyle ilgili ise dava açıldı.

“67 kişinin zorla kaybedilmesi ile ilgili toplam 13 dava açıldı. Bu davalardan 34 kişinin zorla kaybedilmesini içeren 7 davada beraat kararı verildi. 31 zorla kaybedilen kişiyle ilgili açılan 4 dava hala devam ediyor. Yalnızca 2 kişiyle ilgili açılan 2 davada ise mahkûmiyet kararı verildi.

“AİHM, iç hukuktaki seyrin tam tersi yönde, 102 kişiye ilişkin 51 başvuruda Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal ettiğine karar verdi.”

İHD: Türkiye’de 940 kayıp var, 3.248 kişi toplu mezarlarda

İnsan Hakları Derneği ise zorla kaybedilenlerin sayısını 940 olarak açıklıyor. Dernek, tespit ettikleri 253 toplu mezarda 3 bin 248 kişinin gömülü olduğunu tahmin ediyor.

İnsan Hakları Derneği, Türkiye'deki toplu mezarlara dair bir harita çalışması yapmıştı. Haritadaki sarı ünlemler açılmış toplu mezarları, kırmızı ünlemler ise toplu mezar iddiası olan fakat henüz araştırılmamış yerleri gösteriyor
İnsan Hakları Derneği, Türkiye’deki toplu mezarlara dair bir harita çalışması yapmıştı. Haritadaki sarı ünlemler açılmış toplu mezarları, kırmızı ünlemler ise toplu mezar iddiası olan fakat henüz araştırılmamış yerleri gösteriyor

BM Genel Sekreteri: Her gün yeni kayıplar yaşanıyor, sorumluları yargılayın

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de 30 Ağustos Dünya Kayıplar Günü için yayımladığı mesajda “Zorla kaybetmeler geçmişte kalan bir şeymiş gibi düşünülse de bugüne kadar kaybedilen pek çok kişinin akıbeti açığa çıkarılmadı ve her gün yeni kayıplar yaşanıyor” dedi.

Çoğu zorla kaybetme vakasının “örgütlü suçlar ve terörizmle mücadele adı altında” gerçekleştiğine dikkat çeken Guterres, kayıp yakınlarının yaşadığı üzüntüyü vurguladı ve “Bu ızdırabı sonlandırmalıyız” dedi.

Guterres, devletlere zorla kaybettirmelerin sorumlularını yargılama çağrısında bulundu.

Türkiye uluslararası sözleşmeyi imzalamadı

Türkiye, Birleşmiş Milletler tarafından imzaya açılan Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme’yi bugüne kadar imzalamadı.

Sözleşme, “zorla kaybedilme fiilinin gerçekleşmesini önlemek veya böyle bir fiili cezalandırmak için kendi yetkisi dahilindeki gerekli ve makul bütün önlemleri almayan veya konuyu araştırma ve soruşturma için yetkili mercilere aktarmayan kişilerin” de yargılanmasını öngörüyor.

2010’da yürürlüğe giren sözleşmeyi 90’dan fazla ülke imzaladı.

Birleşmiş Milletler Zorla Kaybettirilenler Komitesi de bugün Cenevre’de yaptığı açıklamayla devletleri bu suçları araştırmaya çağırdı.

Komite Başkanı Mohammed Aryat da dünyada son dönemde artan göçlere ve bu göçler sırasında kaybedilen insanlara dikkat çekti.

Son Haberler

Libya’da 100 günden fazla alıkonulan 40 Kürt göçmen İtalya tarafından kurtarıldı

Libya'da 100 günden fazla süreyle alıkonulan Kürdistan Bölgesi ve...

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Sözcü TV nasıl kuruldu, yayın sürecinde neler yaşandı?

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'nin yayınları günün ilk saatlerinde düzenlenen...

ABD’den Irak Başbakanı Zeydi’den İran’a bağlı milislere ilişkin talep

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin Curf...

Irak Meclis Başkanı: Devlet içinde devlet kurulmasını kabul etmeyiz

Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, ülkede “devlet içinde devlet”...

Tuncer Bakırhan’dan tepki: Gözaltılar barış sürecine zarar veriyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Sonsuz bir savaşa izin vermeyeceğiz

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran...

Türkiye Gündemi

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...