17 Kasım 2026
15.7 C
İstanbul

“ABD ile Türkiye arasında S-400 füzeleri sözleşmesi kırılma noktası olur”

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 alma kararı sonrası Amerika yaptırımlarına maruz kalma ihtimali, hem NATO hem de bölgedeki konumuyla ilgili soru işaretleri yaratıyor.

Öte yandan Türk Lirası’nın yabancı para birimleri karşısındaki kırılganlığı sürerken, bu durum ekonomisini de savunmasız hale getiriyor.

Reuters haber ajansında yer alan haber-analizde Türkiye ile Amerika arasındaki S-400 gerginliği masaya yatırılıyor.

Analizde, iki müttefik arasındaki gerginliğin derinleşerek karşılıklı misillemelere dönüşmesinin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gücünü test edecek bir ekonomik durgunluğu tetikleyebileceği belirtiliyor.

Aynı tehlike Türkiye’nin Amerikan yapımı F-35 savaş uçakları projesinden çıkarılması ve Türkiye’nin yıllık NATO üyeliğinin gözden geçirilmesi ihtimali açısından da geçerli.

“Krizin çözümü hayli karmaşık”

Oxford Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde misafir öğretim üyesi Galip Dalay’a göre, iki ülkenin de daha büyük bir jeopolitik dengenin bir yansıması olarak gördüğü krizin çözümü hayli karmaşık. Uzmana göre olası yaptırımların Türkiye’ye potansiyel etkisi büyük olsa da, iki ülke ilişkilerinde kırılma noktası olması muhtemel değil.

Amerika, Türkiye’nin Rusya’dan almayı planladığı S-400 hava savunma sistemlerinin, aynı zamanda Amerika’dan almayı planladığı F-35 savaş uçaklarına karşı bir tehdit oluşturduğu gerekçesiyle karşı çıkıyor.

Türkiye ise kendi topraklarını savunmanın müttefikleri için bir tehdit oluşturmadığını ve NATO’ya karşı tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunuyor.

“Amerika’nın Hasım Ülkelere Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası” olarak bilinen CAATSA uyarınca, yeni yaptırımlar, Rus savunma sistemleri Temmuz ayı itibarıyla Türkiye topraklarına ulaştığı takdirde devreye girebilir.

ABD’den Türk pilotların eğitimini durdurma misillemesi

S-400’lerin Türkiye’ye teslimatının geciktirilmesi konusunda bir uzlaşı ise, ABD Başkanı Donald Trump için, S-400’leri “bitmiş bir anlaşma” olarak tanımlayan Erdoğan’ı geri adım atmaya ikna kapısı aralayabilir.

İki liderin 28-29 Haziran’da Japonya’da yapılacak G-20 toplantısında görüşmesi bekleniyor.

Ancak bir yandan da Ankara ile Moskova bağları güçleniyor. Savunma Bakanı Hulusi Akar’ın Türk ve Rus askeri personelin Rusya’da S-400 eğitiminde olduğunu açıklamasına yanıt olarak, ABD’nin Arizona’da Türk pilotlarına verilen F-35 eğitimini durdurmayı düşündüğü yönünde haberler çıkmıştı.

S-400’ler Temmuz’da teslim alınırsa ne olur?

Washington, Ankara’nın S-400’lerin yerine Patriot savunma sistemlerini satın almasını istiyor. Bu konuda yapılan teklif 4 Haziran’da sona eriyor.

Ankara planlandığı tarihte S-400’leri teslim alırsa, ABD Kongresi Türkiye’yi F35 programında yer alan ülkeler listesinden çıkarmak için harekete geçecek.

CAATSA kapsamında, vize yasaklarından Amerikan ithalat ve ihracat bankası Eximbank’a erişimin engellenmesi ya da daha da ileri gidilirse, ABD finans kurumlarıyla her türlü işlemlerin yasaklanması ve ihracat lisanslarının iptal edilmesine kadar uzanan gibi sert yaptırım seçenekleri gündeme gelebilir.

Başkan Trump Türk hükümeti yerine belli kişileri hedef alan daha ılımlı bir seçeneği de devreye sokabilir. Bu sürede de krizin diplomasiyle çözümü için zaman kazanabilir. Ancak bir yandan da Kongre başkandan bağımsız daha sert yaptırımlar için harekete geçebilir.

En büyük darbe ekonomiye

Amerika’dan gelebilecek olası bir yaptırım, zaten kırılgan olan Türkiye-ABD ilişkileri nedeniyle sadece bu yıl dolar karşısında yüzde 14 değer kaybeden Türk Lirası’na büyük darbe vurabilir.

Geçen yıl Rahip Brunson’ın tutuklu yargılanması nedeniyle ABD tarafından uygulanan bir dizi yaptırım sonrası Türk Lirası yüzde 30 değer kaybederek hem Türkiye’yi ekonomik durgunluğa sokmuş, hem de gelişmekte olan ülkelerde başlayan döviz krizinin fitilini ateşlemişti.

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s Türkiye’yi S-400’lerle ilgili sadece ABD değil NATO yaptırımları olasılığı konusunda uyardı.

Son Haberler

Rojava Üniversitesi’nin statüsü ve Kürtçe eğitim için 5 maddelik düzenleme

Entegrasyon Komitesi, Rojava Üniversitesi Rektörlüğü ile yaptığı toplantının ardından fakültelerin...

İran Devrim Muhafızları PJAK ile çatışma yaşandığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin batısında, Kürdistan Bölgesi ile...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Alman ordusunda cinsel istismar ve taciz endişe verici boyutta

Alman ordusu Bundeswehr'de yapılan bir araştırma, cinsel taciz ve...

IŞİD Irak’ta saldırdı

Bu gece IŞİD mensupları, Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki sınırda bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir askeri noktaya saldırdı. Ninova Vilayet Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakayi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, bu gece IŞİD mensuplarının Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki, Hazar ilçesi sınırlarında bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir noktaya saldırdığını söyledi. Kakayi, şu ana kadar saldırının ayrıntılarının netleşmediğini belirtti. Öte yandan Haşdi Şabi Medya Birimi, başka bir ayrıntı paylaşmadan yaptığı açıklamada, Haşdi Şabi’nin 44’üncü Tugayı’na bağlı güçlerin, Hazar (Ninova) ile Rawa (Enbar) ilçelerini birbirine bağlayan yol üzerindeki bir noktaya düzenlenen IŞİD saldırısını püskürttüğünü duyurdu. Ninova Batı Komutanlığı da durumun tamamen kontrol altında olduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik güçlerinin IŞİD kalıntılarından gelebilecek olası saldırılara karşı teyakkuzda olduğu belirtildi. Güvenlik güçlerinin bölgenin korunması ve IŞİD mensuplarının hareketlerinin engellenmesi amacıyla Rawa-Hazar yolu boyunca konuşlandığı kaydedildi. Bölgede IŞİD hareketliliği arttı Bir süredir bölgede IŞİD mensuplarının hareketliliğinde artış yaşanıyor. Geçtiğimiz cuma akşamı, içerisinde IŞİD mensuplarının bulunduğundan şüphelenilen bir araç Kerkük'ün Pirde (Altunköprü) nahiyesi sınırlarında görüldü. Bunun üzerine çok sayıda Irak ordusu ve Terörle Mücadele Gücü bölgeye sevk edildi. Kerkük-Erbil ana yolu da sürücülere kapatıldı. Daha sonra Irak Güvenlik Medya Hücresi olayla ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Kerkük'ün kuzeyindeki Pirde nahiyesi sınırlarında önceden planlanan bir operasyon kapsamında gerçekleştirilen hassas hava saldırısında 3 "teröristin" öldürüldüğü, nakil görevini üstlenen bir kişinin ise yakalandığı bildirildi.

ABD’de kriz: 5 bin 200’den fazla sefer iptal edildi

ABD’de hava trafik kontrol sistemlerinde cuma günü yaşanan teknik arızanın giderilmesine rağmen hava ulaşımındaki aksaklıklar devam ediyor. Pazar günü 5 bin 200’den fazla uçuş iptal edildi veya ertelendi. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde hava ulaşımını olumsuz etkileyen kriz üçüncü gününe girdi. Havacılık veri sitesi FlightAware’in verilerine göre, pazar günü ABD genelinde bin 600’den fazla uçuş iptal edilirken, yaklaşık 3 bin 600 uçuşta gecikme yaşandı. 11 Eylül 2001’deki El Kaide saldırılarından bu yana ABD hava ulaşımında yaşanan en büyük kriz olarak değerlendirilen olay nedeniyle cuma günü uçuşlar yaklaşık 5 saat durdurulmuş, cuma ve cumartesi günlerinde on binlerce sefer iptal edilmiş veya ertelenmişti. Krizin kaynağı Arkansas ve Teksas Yapılan incelemelerde, krizin Arkansas ve Teksas eyaletlerindeki hava trafik kontrol sistemlerinde kullanılan yönlendiricilerden kaynaklandığı belirlendi. Ancak teknik arızanın kesin nedeni henüz tespit edilemedi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, yaşanan kesintinin bir siber saldırıdan veya kontrolden çıkan bir yapay zeka sisteminden kaynaklandığına ilişkin şu ana kadar "sıfır kanıt" bulunduğunu söyledi. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy de olayın arkasında siber saldırı veya başka bir kasıtlı müdahale olduğuna dair herhangi bir bulguya ulaşılmadığını açıkladı. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor Uçuşların durdurulması kararı alındığında havada bulunan 3 bin 500 uçağın güvenli şekilde iniş yaptığını belirten Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinin yeniden tam kapasiteyle çalışmaya başladığını bildirdi. "Tam kapasiteyle yeniden faaliyetteyiz" diyen Duffy, buna rağmen uçuşların tamamen normale dönmesinin hafta başını bulabileceğini ifade etti. Bakan Duffy, Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) önceliğinin yolcu güvenliğini sağlamak olduğunu vurguladı. Mağdur yolculara tazminat ödenmeyecek Teknik arıza giderilerek uçuşların yeniden başlamasına rağmen ülke genelinde binlerce yolcunun yaşadığı mağduriyet sürüyor. Uçakların kalkış kapılarında beklemesi, artan gecikmeler ve sefer iptalleri nedeniyle çok sayıda yolcu saatlerce havalimanlarında mahsur kaldı. Öte yandan, aksaklıkların havayolu şirketlerinden değil, FAA sistemlerindeki teknik arızadan kaynaklanması nedeniyle şirketlerin mağdur yolculara tazminat ödemek zorunda olmayacağı belirtildi.

Türkiye Fransa’ya 2-1 mağlup oldu

Türkiye, UEFA Uluslar A Ligi Grup son maçında Fransa'ya deplasmanda 2-1 mağlup oldu. A Milli Takım, UEFA Uluslar A Ligi 1. Grup 6. maçında Fransa ile deplasmanda karşı karşıya geldi. Karşılaşmanın ilk yarısı  0-0 golsüz golsüz son buldu. İkinci yarıda  Fransa, Emirhan Topçu'nun 49. dakikada kendi kalesine attığı golle öne geçti. Kroupi, 80. dakikada farkı 2'ye çıkardı. 90. dakikada Türkiye Abdülkerim'in golüyle skoru 2-1 yaptı. Türkiye A Milli Takım, maçı 2-1 kaybederek, grubu puansız tamamladı. Bu sonuçla birlikte Fransa 13 puanla grubu lider olurken, Türkiye ise çıktığı 6 maçta puan toplayamadı. Türkiye A Milli Takımı'nın, UEFA Uluslar A Ligi'nde kalma ihtimali sürüyor. A Ligi'nde bulunan 4 grupta, son sırada yer alan takımlar arasında en kötü iki ekip doğrudan B Ligi'ne düşerken, grubunu son sırada tamamlayan diğer iki takım ise play-off oynama hakkını elde edecek. A Ligi 1. Grup'ta puansız son sırada kalan ay-yıldızlı ekip, -11 averajla grubu tamamladı. 3. Grup'ta son sıradaki puansız Çekya da -11 averaja sahip ancak attığı gol Türkiye'den az olduğu için B Ligi'ne düşmesi kesinleşen ilk takım oldu. B Ligi'ne düşecek diğer ekip ise 2. Grup'ta puansız son sırada yer alan ve -7 averaja sahip Sırbistan'ın bugün deplasmanda Yunanistan ile oynayacağı maçla belli olacak. Sırbistan averajını -11'den aşağıda tutarsa A Ligi'nde kalmak için play-off oynama hakkını elde edecek. Sırbistan'ın da -11 averaja gelmesi halinde ise Türkiye ve Sırbistan'ın attığı gol sayılarında önde olan takım, A Ligi'nde kalmak için play-off oynayacak, diğer ekip ise B Ligi'ne düşecek. A Ligi 4. Grup'ta son sırada yer alan bir maçı eksik Galler'in 3 puanı bulunuyor.

Türkiye Gündemi

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...