18 Kasım 2026
15.2 C
İstanbul

Türkiye’de sahte haberler: Komplo teorilerinin gezdiği topraklarda doğru haberin avı

Gezi eylemleri sırasında protestocuların tekmeli saldırısına bebeğiyle birlikte hedef olan, eylemcilerin üstüne idrarını yaptıkları türbanlı bir kadın. Amerikalı sosyal bilimci, aktivist Noam Chomsky’nin bir gazeteye yazdığı makalede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı övmesi.

Myanmar’da nehirde yüzen Arakanlı Müslümanların şişmiş cansız bedenlerini gösteren fotoğraflar.

Türk savaş uçaklarının Suriye’deki Kürt grupları bombaladığı video görüntüleri.

Türkiye’de yaygın bir şekilde paylaşılan ve gündemde uzun süre yer alıp tartışılan bu haberlerin hepsinin ortak yanı, tamamının uydurma olmalarıydı.

Reuters haber ajansının 2018 Dijital Haber Raporu’nda Türkiye’nin sahte haberlerle ilgili en çok şikayet alan ülke olması bu nedenle sürpriz değil.

lowen haberleri
                             CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun düzenlediği Adalet Yürüyüşü’nü sahada izleyen Lowen hakkında yayınlanan bir haber.

Rapora göre, katılımcıların yarısına yakını (yüzde 49) anketin yapılmasından önceki bir hafta içinde “sahte haberlerle” karşılaştığını söylüyor. Almanya’da bu oran sadece yüzde 9.

Türkiye medyasında her gün yeni bir teyit edilmemiş ve tuhaf iddia ortaya atılıyor.

Bir dönem baş danışmanlarından birinin (Yiğit Bulut), Erdoğan’ın düşmanları tarafından telekineziyle öldürülmeye çalışıldığını iddia ettiği bir ülkede, komplo teorileri hızlı yayılıyor.

Muhalif medya kuruluşlarının “terör propagandası” yapmakla suçlanarak ya da finansal sıkıntılar nedeniyle kapanmaya devam ettiği Türkiye’de medya kuruluşlarının yüzde 90’ı hükümet yanlısı.

Kışkırtıcı söylemlerin istila ettiği kuruluşlar gazetecilik için bir model sergilemekten çok hükümetin avukatları gibi hizmet veriyor.

Son olarak Cemal Kaşıkçı cinayeti sırasında hükümetten bu kuruluşlara sık sık bilgi ve iddialar sızdırıldı. Bu da dünyanın, onların yayınladıkları ne varsa sorgulamadan yutmasıyla sonuçlandı.

Reuters’ın raporuna göre Türkiye’de medyadaki haberlere güvenenlerin oranı yüzde 38 ile sınırlı.

Teyit.org: İki yılda 500’den sahte haber tespit ettik

Ülkenin ilk bağımsız internet haber doğrulama sitesi Teyit.org burada devreye girdi.

2016’da genç gazeteci Mehmet Atakan Foça’nın kurduğu platform, internette yayılan fotoğraf, görüntü ve haberlerin doğruluğunu gazetecililik ve dijital teknoloji yöntemleriyle araştırıyor.

Atakan Foça, şüpheli içeriklerle ilgili günde 30’dan fazla ihbar aldıklarını söylüyor.

Teyit
                                    Teyit.org iki yılda 500’den fazla sahte haber tespit ettiklerini söylüyor.

BBC’nin Türkçe Servisi’nde de bir dönem staj yapan Foça, “Sahte haber konusunda insanları eğitmek ve onlarla doğrulama kapasitelerini geliştirecek araçları paylaşmak istiyoruz” diyor.

Teyit.org son iki yılda çoğunluğu siyasi içerikli 527 sahte haber tespit etti. Bu haberlerden bazıları ciddi sonuçlara neden oldu.

Teyit.org, 2017’nin ilk saatlerinde İstanbul-Ortaköy’deki gece kulübü Reina’ya düzenlenen ve 39 kişinin hayatını kaybettiği saldırı sonrası internette yayılan fotoğraflardaki üç “şüphelinin” aslında saldırıyla alakası olmadığını ortaya koydu.

Yanlışlıkla suçlanan kişilerden Metehan Alim’in altı medya kuruluşuna açtığı hakaret davası sonuçlanmış değil. Alim, “Türkiye’de zaten inandığımız şeyleri okumak istiyoruz. Bilimsel ya da doğru olana direnç gösteriyor, mitlere inanıyoruz” diye konuşuyor.

Teyit.org’un çürüttüğü uluslararası haberler de oldu.

Teyit.org                                       TEYİT.ORG

2017’de Myanmar’da Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddet tırmanırken dönemin başbakan yardımcısı Mehmet Şimşek, Twitter hesabından kurbanlara ait olduğu iddia edilen fotoğraflar paylaştı. Teyit.org bunların başka bir ülkede çekildiğini ortaya koydu.

Komplo teorileriyle nam salan eski Ankara Belediye Başkanı Melih Gökçek’in Artvin’in Hopa ilçesindeki sel sonrası Karadeniz Sahil Yolu’ndaki çökmeyi gösterdiğini iddia ederek tweetlediği fotoğraflar da yalanlandı. Gökçek, daha sonra Teyit.org’un hesabına atıfla paylaşımını düzeltti:

Nasıl sahte haberlerin hedefi oldum?

Ben ise Melik Gökçek’in 2016’da Beşiktaş’taki stadyumun (Beşiktaş Arena) önünde düzenlenen intihar saldırılarından hemen önce stada bakan bir otel odası kiraladığım yönündeki temelsiz iddiasını geri çekmesini bekliyorum.

İddiasına göre, saldırıdan önceden haberim vardı ve kiraladığım oda sayesinde dakikalar içinde yayına girebilmiştim.

teyit'in doğruladığı mark lowen'la ilgili haber                                   TEYİT.ORG

Teyit.org, BBC’nin ofisinden yaptığım ilk canlı yayının saldırıdan 90 dakika sonra geldiğini, bir sahte videoda da sözlerimin Türkçe’ye yanlış çevrildiğini ortaya koydu.

Türkiye’de 4 yıl yaşadıktan sonra temelsiz iddialara alışır oldum.

Hükümet yanlısı gazeteler sık sık benim toplumda huzursuzluk yaratmak için Londra’dan gönderilmiş bir provokatör olduğumu iddia ediyor.

Güvensizlik ve kutuplaşmanın etkilediği ülkede, doğrulama yöntemleri bile araç olarak kullanılabiliyor.

beşiktaş saldırısı sonrası haberler

Bağımsız haber doğrulama platformu olduğunu iddia eden bir internet sitesi, aslında başlıca hükümet yanlısı gazetelerden Sabah’ın yazarı ve eşi tarafından yönetiliyor. Site, içerik ya da görsellerin kaynağını araştırmak yerine, hükümet yanlısı bir çizgi izliyor ve sık sık Erdoğan’ı eleştiren haberleri yalanlıyor.

Atakan Foça, “sahte doğrulama sitelerinin” de propaganda olarak kullanıldığını söyleyerek bu platformları “hükümetin bir diğer silahı” olarak nitelendiriyor.

Bilgiyi kontrol etmek, sahte haberleri dolaşıma sokmak, “biz ve onlar” söylemini yaymak otoriter hükümetlerin taktikleridir.

Bunlar haber doğrulama platformlarının önündeki en büyük engeller.

Son Haberler

Tuncer Bakırhan’dan tepki: Gözaltılar barış sürecine zarar veriyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Sonsuz bir savaşa izin vermeyeceğiz

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran...

Rojava Üniversitesi’nin statüsü ve Kürtçe eğitim için 5 maddelik düzenleme

Entegrasyon Komitesi, Rojava Üniversitesi Rektörlüğü ile yaptığı toplantının ardından fakültelerin...

İran Devrim Muhafızları PJAK ile çatışma yaşandığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin batısında, Kürdistan Bölgesi ile...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Alman ordusunda cinsel istismar ve taciz endişe verici boyutta

Alman ordusu Bundeswehr'de yapılan bir araştırma, cinsel taciz ve...

IŞİD Irak’ta saldırdı

Bu gece IŞİD mensupları, Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki sınırda bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir askeri noktaya saldırdı. Ninova Vilayet Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakayi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, bu gece IŞİD mensuplarının Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki, Hazar ilçesi sınırlarında bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir noktaya saldırdığını söyledi. Kakayi, şu ana kadar saldırının ayrıntılarının netleşmediğini belirtti. Öte yandan Haşdi Şabi Medya Birimi, başka bir ayrıntı paylaşmadan yaptığı açıklamada, Haşdi Şabi’nin 44’üncü Tugayı’na bağlı güçlerin, Hazar (Ninova) ile Rawa (Enbar) ilçelerini birbirine bağlayan yol üzerindeki bir noktaya düzenlenen IŞİD saldırısını püskürttüğünü duyurdu. Ninova Batı Komutanlığı da durumun tamamen kontrol altında olduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik güçlerinin IŞİD kalıntılarından gelebilecek olası saldırılara karşı teyakkuzda olduğu belirtildi. Güvenlik güçlerinin bölgenin korunması ve IŞİD mensuplarının hareketlerinin engellenmesi amacıyla Rawa-Hazar yolu boyunca konuşlandığı kaydedildi. Bölgede IŞİD hareketliliği arttı Bir süredir bölgede IŞİD mensuplarının hareketliliğinde artış yaşanıyor. Geçtiğimiz cuma akşamı, içerisinde IŞİD mensuplarının bulunduğundan şüphelenilen bir araç Kerkük'ün Pirde (Altunköprü) nahiyesi sınırlarında görüldü. Bunun üzerine çok sayıda Irak ordusu ve Terörle Mücadele Gücü bölgeye sevk edildi. Kerkük-Erbil ana yolu da sürücülere kapatıldı. Daha sonra Irak Güvenlik Medya Hücresi olayla ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Kerkük'ün kuzeyindeki Pirde nahiyesi sınırlarında önceden planlanan bir operasyon kapsamında gerçekleştirilen hassas hava saldırısında 3 "teröristin" öldürüldüğü, nakil görevini üstlenen bir kişinin ise yakalandığı bildirildi.

Türkiye Gündemi

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...