İran Cumhurbaşkanı, “Şimdiye kadar müzakerelerin ardından üç kez saldırıya uğradık. Bu da onların görüşme peşinde olmadığını, asıl amaçlarının İran İslam Cumhuriyeti’ni devirmek olduğunu gösteriyor” dedi.
Pezeşkiyan, ABD ile yeniden müzakere edilmesinin anlamlı olmadığını savunarak, Washington’ı verdiği sözleri yerine getirmemekle suçladı.
“Her gün terör, yaptırım, baskı ve tehditlere başvuran ve verdiği sözleri bozan bir düşmanla müzakere etmek anlamsızdır” ifadelerini kullandı.
ABD-İran görüşmelerinden sonuç çıkmadı
Pezeşkiyan’ın açıklamaları, ABD ile İran arasındaki dolaylı görüşmelerin yeniden sonuçsuz kalmasının ardından geldi.
İki ülke arasındaki son temaslar, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında yürütüldü. Ancak görüşmelerde savaşın sona erdirilmesi ve taraflar arasındaki anlaşmazlıkların çözümü konusunda ilerleme sağlanamadı.
Washington son haftalarda askeri operasyonlarını azaltırken İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırdı. İran’a yönelik son askeri saldırının ise 1 Eylül’den bu yana gerçekleşmediği bildirildi.
Erakçı: Askeri çözüm yok
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de 4 Ekim Pazar günü yaptığı açıklamada, ABD ile yaşanan savaşın askeri yöntemlerle çözülemeyeceğini söyledi.
Erakçi, İran’a yönelik saldırıların yeniden başlaması halinde ülkesinin daha güçlü şekilde karşılık vereceğini belirterek, çözümün askeri yöntemlerde aranamayacağını ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı, “Hiçbir askeri çözüm yoktur. Yeni yaptırımlara dayalı hiçbir çözüm de işe yaramaz. Çatışmaları yalnızca adalet ve eşitlik temelindeki müzakereler sona erdirebilir” dedi.
Savaş nasıl başladı?
Ortadoğu’daki savaş, bu yıl şubat ayının sonlarında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik bir dizi ani saldırı düzenlemesiyle başladı.
Saldırılar, Washington ile Tahran’ın İran’ın nükleer programı konusunda müzakerelerin ortasında olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Taraflar haziran ayında kalıcı bir çözüm için bir uzlaşıya yaklaşsa da Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler gerilimin yeniden tırmanmasına yol açtı.
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik saldırıları sonrasında ABD askeri operasyonlarını yeniden başlattı.
ABD ve İsrail, savaşın temel amaçlarından birinin İran’ın nükleer silaha ulaşmasını engellemek olduğunu savunuyor. Tahran ise nükleer silah geliştirme hedefi bulunduğu yönündeki suçlamaları reddediyor.
Savaşın ilerleyen aşamalarında ise Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve deniz ulaşımının güvenliği gündemin merkezine yerleşti. Boğazın kapatılması, küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtı.
Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği geriliyor
İran savaşın başından bu yana Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü güçlendirmeye çalışıyor. Tahran, izni olmadan boğazdan geçmeye çalışan gemilere yönelik müdahalelerde bulunuyor.
ABD ise İran limanlarına karşı yaptırımlar uyguluyor ve bu yaptırımları ihlal ettiği belirtilen gemilere yönelik operasyonlar düzenliyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Birimi’nin (UKMTO) verilerine göre, Pazar günü bir petrol tankeri Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sırasında hedef alındı.
Pazartesi günü ise başka bir gemi, İran güçlerinin saldırı tehdidinde bulunmasının ardından rotasını değiştirmek ve geri çekilmek zorunda kaldı.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olması nedeniyle İran ile ABD arasındaki çatışmanın küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisini artıran başlıca unsurlardan biri olarak öne çıkıyor
