18 Kasım 2026
16.5 C
İstanbul

Trump yönetimine uyarı: ‘Suriye Libya değil, ama dünya gözünü ondan kaçırırsa Libya’ya dönüşebilir’

Atlantic Council Kıdemli Araştırmacısı Kurt Davis, kaleme aldığı analizde ABD’nin Suriye’deki askeri varlığını, Libya deneyimi üzerinden değerlendirdi. Davis, Suriye’nin henüz Libya olmadığını ancak yanlış zamanlamayla atılacak bir geri çekilmenin ülkeyi benzer bir parçalanma sürecine sürükleyebileceği uyarısında bulundu.

Kıdemli Araştırmacısı Kurt Davis, ABD güçlerinin yakın zamanda Suriye’deki Tanf üssünden çekilmesine dikkat çekerek, bu adımın ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye’den tamamen çekilme isteğinin bir işareti olduğunu söylüyor; ancak “Sırf biz savaşlardan yorulduk diye savaşlar bitmek zorunda değil” uyarısında bulunuyor.

Suriye ve Libya; farklılıklar ve ortak riskler

Davis’e göre Suriye henüz Libya’ya dönüşmedi; çünkü Suriye işleyen kurumlara sahip ve halkı merkezi otoriteye alışkın, oysa Libya’da Kaddafi sonrası her şey çöktü. Ancak araştırmacı, bu “idari merkezin” -ki bundan kasıt Suriye hükümetinin mevcut kurumlarıdır- ülkeye sadece zaman kazandırdığını, istikrarı garanti etmediğini belirtiyor.

Araştırmacı şu uyarıda bulunuyor: Eğer ABD çekilmeden önce farklı güçler birleşik bir ulusal ordu çatısı altında düzenlenmezse, Suriye de Libya’nın durumuna düşecek ve “milisler” yerel iktidar sahibi olup halktan vergi ve haraç toplayacaklardır.

IŞİD zayıf ama bitmedi

IŞİD tehdidiyle ilgili olarak köşe yazarı, IŞİD hilafetinin 2019’da yenilgiye uğratılmasının örgütün sonu anlamına gelmediğine, aksine IŞİD’in şu anda uyuyan hücreler ve gezici birimler şeklinde faaliyet gösterdiğine ve güç mücadeleleri sonucu oluşan güvenlik açıklarından yararlandığına işaret ediyor.

Davis şöyle diyor: “Libya bize önemli bir ders verdi; aşırılıkçı grupların her yerde olmalarına gerek yok, tehdit oluşturmak için sadece bir yere ihtiyaçları var.” Ayrıca IŞİD’in Suriye’de Rakka’yı yeniden kontrol etmesine gerek olmadığını, yeniden ortaya çıkmak için sadece zamana ve güvenlik açıklarına ihtiyaç duyduğunu belirtiyor.

ABD ve “önce Amerika” politikası

Makalede ele alınan temel meselelerden biri de Amerikan kamuoyunun “sonu gelmeyen savaşlardan” duyduğu yorgunluktur.

“Ipsos” kuruluşu tarafından Aralık 2024’te yapılan bir ankete göre, Amerikalıların sadece yüzde 41’i ülke askerlerinin Suriye’de kalmasından yanayken, yüzde 50’si Suriye sorununun “Amerika ile bir ilgisi olmadığını” düşünüyor.

Davis, sahadaki durum yerine “siyasi yorgunluk” temelinde yapılacak bir çekilmenin Suriye’yi uçuruma sürükleyeceğini; tıpkı ulusal kurumlar yerleşmeden uluslararası müdahalenin sona erdiği Libya’da yaşananların aynısının olacağını söylüyor.

Bölge ülkelerinin ve Avrupa’nın rolü

Araştırmacı bölge ülkelerini eleştirerek, bu ülkelerin Libya’da birleşik bir devletin kurulmasına yardım etmek yerine çatışan tarafları desteklediklerini ve ülkeyi kendi çatışma alanlarına çevirdiklerini belirtiyor.

Eğer Körfez ülkeleri, Türkiye ve İsrail sadece kendi çıkarlarının peşine düşerse aynı tehlikenin Suriye için de geçerli olduğu ifade ediliyor.

Avrupa konusunda ise Davis, Avrupalıların şu anda tüm dikkatlerini Ukrayna’ya verdiğini ve Suriye’de etkili bir rol oynama kapasitelerinin olmadığını, bunun da büyük bir boşluk yarattığını düşünüyor.

Sonuç: Çekilmek zaman gerektirir

Kurt Davis makalenin sonunda, Suriye’nin “Libyalılaşmasını” önlemenin ABD’nin sonsuza kadar orada kalmasını gerektirmediğini, ancak çekilmenin “doğru bir sıralama” ile yapılması gerektiğini vurguluyor. Yani çekilmeden önce güvenlik güçleri birleştirilmeli, terörle mücadele sorumluluğu meşru kurumlara devredilmeli ve bölge ülkeleri istikrarın korunması konusunda anlaşmalıdır.

Davis, Suriye’nin kaybedilmiş bir dava olmadığını vurguluyor. Son bir yılda diplomasi, yeniden inşa tartışmaları ve azalan şiddet umut verici gelişmeler sundu. Ancak Libya deneyimi, kırılgan kazanımların dış baskı erken kalktığında hızla buharlaşabileceğini gösteriyor.

“Suriye kaybedilmiş değil; koşullu bir dosya” diyen Davis, uyarı işaretlerinin görünür olduğunu belirtiyor ve soruyu şu şekilde bırakıyor: ABD yakın tarihten ders mi çıkaracak, yoksa aynı hatayı başka bir isim altında mı tekrarlayacak?

Davis şöyle diyor: “Libya’dan alınan ders Batı’nın çok uzun süre kalması değil, sorumluluk tamamen devredilmeden önce ülkeyi terk etmiş olmalarıdır

 

Son Haberler

Libya’da 100 günden fazla alıkonulan 40 Kürt göçmen İtalya tarafından kurtarıldı

Libya'da 100 günden fazla süreyle alıkonulan Kürdistan Bölgesi ve...

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Sözcü TV nasıl kuruldu, yayın sürecinde neler yaşandı?

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'nin yayınları günün ilk saatlerinde düzenlenen...

ABD’den Irak Başbakanı Zeydi’den İran’a bağlı milislere ilişkin talep

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin Curf...

Irak Meclis Başkanı: Devlet içinde devlet kurulmasını kabul etmeyiz

Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, ülkede “devlet içinde devlet”...

Tuncer Bakırhan’dan tepki: Gözaltılar barış sürecine zarar veriyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Sonsuz bir savaşa izin vermeyeceğiz

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran...

Türkiye Gündemi

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...