Ahmed Colani’nin ortaya koyduğu siyasal çizgi, sosyolojik açıdan Suriye’de başarıya ulaşma şansına sahip değildir. Bunun en temel nedeni, Colani’nin tahayyül ettiği rejim modelinin ülkenin toplumsal dokusuyla örtüşmemesi, daha doğrusu bu dokunun yalnızca dar bir azınlık kesimine hitap etmesidir.
Suriye, tarihsel olarak etnik, dini ve mezhepsel çeşitliliğin iç içe geçtiği bir toplumsal yapıya sahiptir. Bu yapı, Arap çoğunluğunun yanı sıra Kürtleri, Dürzileri, Hristiyanları, Alevi Arapları ve diğer etnik-dini grupları barındıran çok katmanlı bir karakter taşımaktadır. Toplumsal farklılıklar kimi zaman siyasi gerilimlere zemin hazırlasa da, özellikle modern dönemde nüfusun büyük bir kesimi seküler bir yönetim anlayışına yönelmiştir. Çeşitli saha araştırmalarına ve sosyolojik gözlemlere göre, toplumun yaklaşık yüzde 80’lik bir bölümü seküler temelli bir siyasal düzeni desteklemektedir.
Bu noktada Colani’nin sunduğu alternatif, toplumsal çoğunlukla ters düşmektedir. Kürtler, Dürziler, Alevi Araplar, seküler Araplar ve Hristiyanlar, Colani’nin dini referanslarla şekillendirilmiş siyasal projesine mesafeli durmakta, hatta büyük oranda reddetmektedir. Bu reddediş yalnızca ideolojik farklılıklardan değil, aynı zamanda tarihsel deneyimlerden de beslenmektedir. Zira bu topluluklar, dini temelli iktidar pratiklerinin çoğulculuğu dışlayacağı ve siyasal katılımı daraltacağı kanaatindedir.
Dolayısıyla Ahmed Colani’nin siyasal projesi, Suriye’nin mevcut sosyolojik gerçekliğiyle bağdaşmamaktadır. Toplumsal tabanda karşılık bulamayan ve geniş kesimlerin beklentilerine yanıt veremeyen bir modelin kalıcı bir başarı elde etmesi de mümkün görünmemektedir. Nitekim son dönemde bu durum giderek daha belirgin hale gelmiş, Colani’nin siyasal vizyonu geniş kesimler nezdinde bir seçenek olmaktan çıkmıştır.
Sonuç olarak, Suriye’nin çoğulcu ve katmanlı yapısı, dar bir ideolojik çerçeveye sığdırılamayacak kadar geniştir. Bu nedenle Colani’nin siyasal projesi, yalnızca kısa vadeli taktiksel bir etkiden öteye geçemeyecek; orta ve uzun vadede toplumsal zeminsizliği nedeniyle başarısızlığa mahkûm olacaktır. #ihsankaçar



