Rojava (Kuzey ve Doğu Suriye) Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı İlham Ehmed, Haseke kentinde “Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi ile Suriye İktidarı Arasındaki Anlaşmalar” başlığıyla düzenlenen diyalog oturumunda konuştu.
Oturuma çok sayıda aydın ve Suriye’nin durumunu takip eden önemli şahsiyetler katıldı.
Anlaşmanın ister Rojava’de ister Suriye coğrafyasında olsun toplumun genelini ilgilendiren birçok konuyu kapsadığını belirten İlham Ehmed, “Bu nedenle bu anlaşmanın birçok alt bölümü var ve Suriye genelinde kapsamlı anlaşmalar yapılabilmesi için kapsamlı tartışmalar gerekiyor” dedi. İlham Ehmed, Şam hükümetinin özellikle “Anayasa Taslağı” süreci ve hükümet kurma konusunda performansına ilişkin bazı görüşler olduğunu, bunların mutlaka giderilmesi gerektiğini kaydederek, “Şam’daki iktidar, Suriye toplumunun ve Suriyeli seçmenlerin anayasal konulardaki sorunlarına cevap vermekle yükümlüdür” ifadelerini kullandı.
“Anayasa taslağı anlaşmadan önce hazırlanmıştı”
İlham Ehmed şöyle devam etti:
“Anayasa için görüşlerimiz var ve o noktalar için ilişkilerimiz devam ediyor. Anayasa taslağı, anlaşmadan önce hazırlanmıştı, anlaşma duyurulduktan sonra anayasa taslağı da çıkarıldı. Komite ve maddelerinin tartışılması için geçici anayasa taslağı ertelenebilirdi. Çünkü anayasa komitesi Suriye toplumunun çoğunluğunu temsil etmiyor.”
Anayasa komitesi ve maddelerinin Suriye halkının beklentilerini ve isteklerini temsil etmediğini herkesin bildiğini ifade eden İlham Ehmed, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) rolüne ilişkin ise şunları söyledi:
“SDG ile Şam hükümeti arasında duyurulan şey genel bir anlaşmaydı. Komiteler oluşturulduğunda, bu bileşenlerin temsilcileri olacak. Bunlar sivil ve siyasi komiteler olacak”
SDG ve Özerk Yönetim’in rolü
İlham Ehmed, “Halkın tamamının güvende olması ve yeni bir Suriye’ye doğru yol alınması için bu hükümlerin alt bölümlerinin de dahil olduğu anlaşma hükümlerinin güçlendirilmesine ciddi bir önem atfediyoruz” dedi.
SDG ve Özerk Yönetim’in son yıllardaki çalışmalarına değinen İlham Ehmed, her iki tarafın da geride bıraktığımız yıllarda yönetim ve çoğulculuk, insani prensipler ve siyasi hakların korunması konularında zengin bir miras bıraktığını belirterek, “SDG ve Özerk Yönetim’in Suriye’deki durum üzerindeki etkisi güçlü ve başarıları da zengindir” diye belirtti.
“Ademi merkeziyetçi yönetim sisteminden vazgeçilmesi mümkün değildir”
Özerk Yönetim’in kırmızı çizgilerinden taviz vermeyeceğini kaydeden İlham Ehmed, “Bileşenlerin kültürel ve ulusal haklarından, din özgürlüğünden, anadilde eğitim hakkından, siyasal haklardan, ademi merkeziyetçi yönetim sisteminden vazgeçilmesi mümkün değildir. Bu konular müzakere konusu değil ve hiçbir taviz verilmeyecektir. Temel noktalar korunacak ve anlaşmalar sağlanacak. İç güvenlik ve ekonomik konulardan da vazgeçilmeyecek” diye belirtti.
İlham Ehmed, idari sistemin paylaşımlı bir idari sistem olduğunu, etnik kökene dayalı ademi merkeziyetçiliğin söz konusu olmayacağını, Özerk Yönetim modeli gibi tüm bileşenlerin içinde yer aldığı bir idari sistem çerçevesinde gerçekleşeceğini ifade etti.
“Türkiye ile savaş istemiyoruz”
MA’nın aktardığına göre SDG ve Türkiye arasındaki ateşkes maddesine ilişkin İlham Ehmed şunları paylaştı:
“Komşu ülkelerle ilişkilerimizi iyileştirmek ve iyi olmak istiyoruz. Aramızda savaşın olmasını istemediğimiz devletlerden biri de Türkiye’dir. Birçok alanda ilişkilerimizi geliştirmek istiyoruz ve Türkiye ile Suriye güvenliğini sağlamak için anlaşma yapmak istiyoruz.”
“Türkiye’ye dikkatli olması” çağrısında bulunan İlham Ehmed, Suriye topraklarını ve bölge halkının güvenliğini ihlal etmemesini istedi.
Ateşkes sürecinde ABD’nin rolü
“ABD’nin ateşkes sürecinde önemli bir rolü olduğunu, şu ana kadar Özerk Yönetim ile Türkiye arasında istikrar ve ateşkesin devam ettiğini” belirten İlham Ehmed, bu barışçıl durumun devam etmesini umduklarını söyledi.
Türkiye’deki barış süreciyle ilgili İlham Ehmed şunları söyledi:
“Önder Abdullah Öcalan’ın başlattığı girişim çok önemli ve Türk devletinin konuya olumlu yaklaşmasını umuyoruz. Türk devleti tarafından soğuma olduğu görülüyor. Türk hükümeti bu süreci geliştirmekten sorumludur. Bu girişimde yer almak çok önemlidir ve Suriye ve çevre devletler üzerinde olumlu etkileri olacaktır.”
