19 Kasım 2026
17.5 C
İstanbul

NATO Genel Sekreteri belirlenirken Türkiye’nin tavrı ne olacak?

NATO’nun bugünlerde önemli mesai konularından biri, görev süresi bu yıl dolacak Genel Sekreter Jens Stoltenberg’in yerine kimin geçeceği. Bu göreve en yakın isim; ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi önde gelen müttefiklerin desteğini alan Hollanda Başbakanı Mark Rutte.

Türkiye ve Macaristan ise henüz Rutte için destek açıklamadı. Ankara, yeni genel sekreterin “terörle mücadeleyi” ve “ittifak içi silah satışına ilişkin kısıtlamaların kaldırılmasını” öncelikleri arasına almasını istiyor.

Stoltenberg’in 2 kez uzatılan görev süresi, 1 Ekim 2024’te doluyor.

32 üyeli NATO’da genel sekreterlik görevi için en güçlü aday olarak öne çıkan Rutte’nin yanı sıra Romanya Cumhurbaşkanı Klaus Ioannis ve Estonya Başbakanı Kaja Kallas’ın da adı geçiyor.

Türkiye taleplerini sıraladı

Türkiye ise Rutte’nin adaylığı konusunda henüz kararını vermedi. Hollanda Başbakanı, geçen ay Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yüz yüze, 31 Mart gecesi de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefonda görüşerek destek istedi.

Erdoğan-Rutte görüşmesi sonrası İletişim Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Türkiye’nin yeni genel sekreterin belirlenmesinde hangi ölçütleri takip edeceği kamuoyuna duyuruldu.

Bu ölçütler arasında en öne çıkan unsur “terörle mücadele”.

Türkiye’nin girişimleri sonunda NATO geçen yılki zirvesinde “Terörle Mücadele Özel Temsilcisi” atamış ve bu konuda özel toplantılar düzenlemişti.

Türkiye’nin ikinci önemli beklentisi, yeni genel sekreterin ittifakın birliğini güçlendirmesi ve NATO’nun asli rolüne öncelik vermesi.

İttifakın temel değerlerine ve yerleşik uygulamalarına bağlılık konusunda ikna edici taahhütler duymak isteyen Türkiye, Rutte’den, müttefikler arasındaki savunma ticaretinin ve yatırımının önündeki engellerin ortadan kaldırılması konusunda da aktif olmasını bekliyor.

NATO üyesi ülkelerin liderleri Temmuz 2023’te Vilnius’ta düzenlenen zirvede bu konuda taahhütte bulunmuştu.

Ancak aralarında Almanya’nın da olduğu bazı müttefik ülkeler Türkiye’ye silah satışı konusunda kısıtlamaları sürdürüyor.

Almanya; en son İngiltere, İtalya ve İspanya ile birlikte geliştirdiği Eurofighter savaş uçaklarının Türkiye’ye satışını engellemişti.

Türkiye’nin yeni genel sekreterden bir başka beklentisi de Avrupa Birliği (AB) üyesi olmayan müttefiklerin duyarlılıklarını dikkate alması.

Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya girmesinin ardından ittifaktaki AB üyesi ülke sayısı 23’e çıktı.

İki kurum arasında son dönemde iş birliği arttı.

Türkiye, özellikle Kıbrıs Cumhuriyeti’nin NATO operasyonlarına AB şemsiyesi altında katılmasına karşı çıkıyor.

İletişim Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Erdoğan’ın Rutte ile görüşmesinde bu beklentileri dile getirdiği ve “bu ilkeler ışığında Türkiye’nin bu konudaki kararını stratejik akıl ve hakkaniyet çerçevesinde vereceğini söylediği” kayda geçirildi.

.

Brüksel’de müzakereler devam edecek

Yeni genel sekreter seçimi, bugün ve yarın toplanacak olan NATO dışişleri bakanlarının gündeminde olacak.

Toplantıda Türkiye’yi temsil edecek Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Brüksel’de İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron ve Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock ile ikili görüşmeler yapması öngörülüyor.

Türkiye, 2009-2014 arası NATO Genel Sekreteri olarak görev yapan eski Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’in seçimi sırasında itirazlarını dile getirmiş ve uzun müzakereler sonrası bazı diplomatik kazanımlar karşılığında vetosunu kaldırmıştı.

Rasmussen’e onay karşılığında Türkiye, NATO Genel Sekreter Yardımcılığı pozisyonlarından birini almış ve NATO komuta merkezine bir Türk komutanın atanmasını sağlamıştı.

Hedef Washington Zirvesi’nde yeni genel sekreteri açıklamak

NATO’nun hedefi müttefikler arasındaki görüşme ve müzakerelerin, yeni genel sekreterin isminin 11-12 Temmuz’da Washington’da yapılacak 75. yıl zirvesinde açıklanmak üzere bir an önce sonuçlanması.

Ancak Macaristan’ın katı duruşunu değiştirmemesi durumunda başka bir adayın üzerine yoğunlaşılabilir, süreç uzayabilir.

Türkiye de bu süreci yakından izleyecek, gelişmelere göre tavrını netleştirecek.

Kaynak BBC Türkçe

Son Haberler

Libya’da 100 günden fazla alıkonulan 40 Kürt göçmen İtalya tarafından kurtarıldı

Libya'da 100 günden fazla süreyle alıkonulan Kürdistan Bölgesi ve...

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Sözcü TV nasıl kuruldu, yayın sürecinde neler yaşandı?

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'nin yayınları günün ilk saatlerinde düzenlenen...

ABD’den Irak Başbakanı Zeydi’den İran’a bağlı milislere ilişkin talep

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin Curf...

Irak Meclis Başkanı: Devlet içinde devlet kurulmasını kabul etmeyiz

Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, ülkede “devlet içinde devlet”...

Tuncer Bakırhan’dan tepki: Gözaltılar barış sürecine zarar veriyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Sonsuz bir savaşa izin vermeyeceğiz

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran...

Türkiye Gündemi

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...