18 Kasım 2026
18.6 C
İstanbul

23 Kürt örgütü, Suriye’deki anayasal bildirgeyi ‘kesin bir dille’ reddetti

Ortak bir açıklama yapan örgütler, bildirgenin mevcut haliyle “Suriye’nin etnik ve kültürel çeşitliliğini göz ardı ettiğini” ve “çeşitli Suriyeli grupların özgürlük ve demokrasi mücadelesinde verdiği fedakârlıkları yansıtmadığını” belirtti.

Ayrıca, “Arap olmayan toplulukların dil, kültür ve siyasi haklarını koruyacak anayasal güvencelerden yoksun olduğu” vurgulandı.

Kürtler dışlandı, uluslararası normlar ihlal edildi

Açıklamada, Kürtlerin ve diğer temel bileşenlerin anayasa sürecinden dışlanmasının, Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’ne aykırı olduğu ve siyasi katılım hakkının ihlali anlamına geldiği ifade edildi.

Geçiş dönemi adaleti ilkelerine de aykırı olduğu kaydedildi. Ayrıca, anayasal bildirgenin, “hukukun üstünlüğü ve eşit vatandaşlık temelinde bir devlet kurma yolunda bir adım olması gerekirken, dışlama ve marjinalleşmeyi pekiştirdiği” dile getirildi.

Kadına yönelik ayrımcılık ve kültürel çeşitliliğin göz ardı edilmesi

Anayasal bildirgenin cinsiyet eşitliği ilkesini ihmal ettiği, kadınların siyasi karar alma sürecine katılımını garanti altına almadığı belirtildi.

Ayrıca, “Arapça dışındaki dillerin korunmasına dair herhangi bir garanti içermediği” ve Kürtçeyi kapsayan bu eksikliğin, “azınlıkların dil ve kültürel haklarını koruma altına alan uluslararası standartlara aykırı olduğu” ifade edildi.

Anayasa Komitesinin yeniden oluşturulması çağrısı

Açıklamayı imzalayan kuruluşlar, anayasal bildirgenin uluslararası geçiş dönemi normlarına uymadığı gerekçesiyle “kesin olarak” reddedildiğini belirtti.

Bu bildirgenin, “tüm Suriyelilerin iradesini yansıtmadığı, dışlayıcı politikaları pekiştirdiği ve BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararında belirtilen geçiş dönemi adaleti ilkelerini ihlal ettiği” vurgulandı.

Anayasa komitesinin yeniden oluşturulması gerektiği, komiteye Suriye toplumunun tüm bileşenlerini temsil eden hukukçular ve anayasa uzmanlarının dahil edilmesi gerektiği ifade edildi.

Geçiş süreci için ilkeler

İmzacı kuruluşlar, anayasal geçiş sürecinin meşruiyetini sağlamak adına şu ilkelerin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirttiler:

1. Önceki Suriye anayasası, baskıcı bir rejim altında hazırlandığı için geçiş süreci için yasal referans kabul edilmemelidir.

2. Anayasal bildirge, Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi ve BM Azınlık Hakları Bildirgesi gibi uluslararası normlara uygun olmalıdır.

3. Geçiş süresi dört yılı aşmamalıdır. İlk iki yıl, kalıcı bir anayasal sisteme geçişin temellerini atmalıdır.

4. Geçiş döneminde siyasi adem-i merkeziyetçilik benimsenmelidir.

5. Ülkenin adı “Suriye Cumhuriyeti” olmalıdır.

6. Anayasal bildirgenin geçici bir belge olarak kalması sağlanmalı, kalıcı bir anayasa yerine geçmemelidir.

7. Sivil toplum kuruluşları sürecin her aşamasına dahil edilmelidir.

8. Yargı yetkisinin yürütmeden tamamen bağımsız olması sağlanmalıdır.

“Geçiş sürecini istikrarsızlaştırır” uyarısı

Bildirinin sonunda, anayasal bildirgede bu ilkelerin göz ardı edilmesinin “geçiş sürecini istikrarsızlaştıracağı ve hukuki adaleti zedeleyeceği” uyarısında bulunuldu.

İşte imzacı kuruluşların sıralaması:

1. Suriye Kürt İnsan Hakları Ağı

2. Suriye İnsan Hakları Örgütü – MAF

3. Suriye Kürt İnsan Hakları Örgütü (DAD)

4. Suriye Kürt İnsan Hakları Komitesi – RASD

5. Düşünce Mahkumlarını Savunma Örgütü (Rovanke)

6. Jiyan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Girişimi

7. Kürt Kadın Hareketi (Tevgera Femînistên Kurd)

8. ASO – Kurdische Gemeinde Herne e.V.

9. Avrupa Kürt Sivil Toplum Örgütü

10. Özgür Kürt Kadın Örgütü

11. Kürdistan Sivil Toplum Güçleri

12. Suriye Kürt Yazarlar ve Gazeteciler Birliği

13. Demokratik Ulusal Buluşma Hukuk Komitesi

14. Suriye Kürt Kadınlar Birliği

15. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü

16. Mitan Şahinleri Örgütü

17. Avusturya Kürt Kadın Sanat ve Kültür Örgütü

18. Rusya’daki Suriye Kürt Topluluğu

19. Kürt Sivil Toplum Örgütü – Jeostrateji Merkezi

20. Avrupa’daki Rojava Kürt Sivil Toplum Örgütleri Birliği

21. Kürt Kadın Sesleri Platformu

22. Reşid Hemo Kültür Merkezi

23. Avrupa Kürdistan Yazarlar Birliği Temsilciliği

Son Haberler

Libya’da 100 günden fazla alıkonulan 40 Kürt göçmen İtalya tarafından kurtarıldı

Libya'da 100 günden fazla süreyle alıkonulan Kürdistan Bölgesi ve...

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Sözcü TV nasıl kuruldu, yayın sürecinde neler yaşandı?

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'nin yayınları günün ilk saatlerinde düzenlenen...

ABD’den Irak Başbakanı Zeydi’den İran’a bağlı milislere ilişkin talep

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin Curf...

Irak Meclis Başkanı: Devlet içinde devlet kurulmasını kabul etmeyiz

Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, ülkede “devlet içinde devlet”...

Tuncer Bakırhan’dan tepki: Gözaltılar barış sürecine zarar veriyor

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance: Sonsuz bir savaşa izin vermeyeceğiz

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Başkan Donald Trump'ın İran...

Türkiye Gündemi

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...