“Bir buçuk yıl sonra çıktı”
Çerçeve Yasa’nın uzun süre beklendiğini belirten Karasu, yasanın gecikmeli olarak Meclis’e geldiğini söyledi. Sürecin 27 Şubat 2025’te Abdullah Öcalan’ın “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı” ile başladığını hatırlatan Karasu, aradan geçen sürede yasanın hazırlanabileceğini ifade etti.
Karasu şöyle konuştu:
“Aslında çok gecikmiş bir yasa. Süreci 27 Şubat 2025’te başlatsak bile -Önder Apo Barış ve Demokratik Toplum çağrısı yaptı- o günden bugüne bir buçuk yıl geçti. Böyle bir yasa rahatlıkla çıkarılabilirdi.”
Yasanın gecikmesini iktidarın demokratikleşme ve Kürt sorununun çözümü konusunda yeterince hazırlıklı olmamasının göstergesi olarak değerlendiren Karasu, buna rağmen yasanın önemli olduğunu belirtti:
“Bir buçuk yıl sonra çıktı. Bu yasa tabii şu an anlamda önemlidir, eleştirilecek çok yanı vardır ama bir kulvara girilmiştir.”
Karasu, yasayı Kürt sorununun çatışmasızlık temelinde demokratik ve siyasi yollarla çözümünün başlangıcı olarak gördüklerini söyledi.
“Bu yasayı böyle hukuki ve siyasi çözüm, siyasi sürece girmenin bir başlangıcı olarak değerlendirmek gerekiyor. Bu noktada bir adım atılmıştır.”
“Kürt sorununu çözen bir yasa değil”
Yasanın mevcut haliyle Kürt sorununu çözmediğini vurgulayan Karasu, buna rağmen sürecin ilerletilmesi gerektiğini söyledi.
“Önderliğin dediği gibi ‘bin kilometre bir adımla başlar.’ Böyle değerlendiriyoruz. Yoksa bu yasa Kürt sorununu çözen, çözüm getiren bir yasa değil. Ama hedefi, amacı o olan bir yaklaşımın ilk adımı olarak değerlendirmek gerekiyor.”
Karasu, yasanın Kürt sorunundan söz etmemesini ve Kürtlerin yaşadığı sorunun çözümüne ilişkin açık bir çerçeve ortaya koymamasını ise önemli bir eksiklik olarak değerlendirdi.
“Kürt sorunundan söz etmemesi, Kürt sorununun çözümünü ortaya koyan, Kürt gerçeğini ortaya koyan bir yasa olmaması tabii ki önemli bir eksikliktir.”
Bundan sonraki sürecin nasıl ilerleyeceğinin belirleyici olacağını ifade eden Karasu, kendi tutumlarının süreci ilerletmek yönünde olduğunu söyledi:
“Biz kesinlikle bu süreci başarıya götürmek istiyoruz. İrademiz bu yöndedir. Devletin yaklaşımı şöyledir, böyledir değerlendirilebilir. Değerlendiriyoruz zaten. Ama bizim açımızdan yasa gerçekleşti. Biz bundan sonra önümüze bakacağız.”
“Barış önce dille başlar”
Karasu, Çerçeve Yasa’nın diline ilişkin de eleştiriler yöneltti. Barış sürecinde kullanılan dilin önemine dikkat çeken Karasu, mevcut yaklaşımın değişmesi gerektiğini söyledi.
“Barış ilk önce dille başlar. Bu önemlidir. Bu 100 yıllık bir sorundur. Evet, 50 yıllık bizim öncülük ettiğimiz mücadele var. 50 yıllık bir çatışma var. Fakat bu sorun 100 yıllıktır.”
Karasu, tarafların bir yandan barış için görüşürken diğer yandan eski çatışma döneminin ifadelerini kullanmasının doğru olmadığını savundu.
“Dil değişmeden, üslup değişmeden, yaklaşım değişmeden barışı gerçekleştirmek mümkün değildir. Hem barış için oturacağız, konuşacağız, görüşeceğiz hem de dilimizi buna göre ayarlamayacağız. Bu doğru değil tabii.”
Yasada “Kürt” kavramının kullanılmamasını da eleştiren Karasu, demokratikleşmeye ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamasının da eksiklik olduğunu söyledi.
“Özellikle bu yasanın hiç Kürt kavramını kullanmaması, yine daha sonra atılacak adımlar konusunda bir gönderme yapmaması, bir belirleme yapmaması, demokratikleşmeden söz etmemesi gerçekten eleştiri konusudur.”
“Sorunu sadece silah bırakmaya indirgemek yanlış”
Karasu, Çerçeve Yasa’nın süreci yalnızca silah bırakma ekseninde ele almasını da eleştirdi. Kürt sorununun yüz yıllık bir geçmişe sahip olduğunu belirten Karasu, sorunun nedenlerinin göz ardı edilmesi halinde kalıcı bir çözümün mümkün olmayacağını söyledi.
“Sorunu sadece silah bırakmayı indirgemek, sanki silah bırakıldığında her şey hallolacakmış gibi yaklaşmak, sonra yetersiz yaklaşsın. Nedenlerini görmemek, nedenlerini doğru görmeden hiçbir sorun çözülemez.”
Bu nedenle yasanın yalnızca silahsızlanmaya endekslenmesini yeterli bulmadıklarını belirten Karasu, bunun gelecekteki siyasi yaklaşımları da etkileyebileceğini söyledi.
“Biz böyle bu yasanın sadece silah bırakmaya endeksli bir biçimde hazırlanmasını tabii yeterli görmedik. Çünkü bunu şunun için yeterli görmüyoruz. Daha sonraki yaklaşımları, daha sonraki politikaları da etkileyecek bir durumdur.”
“Önder Apo’nun konumunun belli olması gerekiyor”
Karasu, yasanın en önemli eksikliklerinden birinin Abdullah Öcalan’ın süreçteki rolünün açık biçimde düzenlenmemesi olduğunu savundu.
Devlet Bahçeli’nin daha önce silahlı mücadelenin sonlandırılması ve örgütün feshedilmesi halinde “Umut Hakkı”ndan yararlanılması yönünde açıklamalar yaptığını hatırlatan Karasu, bu konunun yasada yer almamasını eleştirdi.
“Şimdi böyle bir söz söylendi. Bu bir taahhüttür.”
Öcalan’ın sürecin başlamasında ve ilerlemesinde belirleyici bir rol oynadığını savunan Karasu, şöyle devam etti:
“Bu süreci başlatan Önder Apo. Devlet Bahçeli’ye Önder Apo cevap verdi. Barış ve Demokratik Toplum çağrısını Önder Apo yaptı. Hukuki ve siyasi zemine çekebilirim çatışma durumunu bunları Önder Apo söyledi ve gereklerini de yerine getirdi.”
Karasu, bu nedenle Öcalan’ın rolünün yasada açıkça belirtilmesi gerektiğini söyledi:
“Bu yasada Önder Apo’nun konumunun belirtilmemesi bir eksikliktir.”
“Önder Apo bu işin merkezinde olmazsa süreç ilerlemez”
Karasu, Öcalan’ın yalnızca gazeteciler ve siyasetçilerle görüşmesinin yeterli olmayacağını, süreçte etkin bir rol üstlenmesi gerektiğini savundu.
“Önder Apo bu işin merkezinde olmazsa bu sürecin yönetilmesinde, yönlendirilmesinde rol oynamazsa o yasada belirtilenleri gerçekleştirmek mümkün değildir.”
Öcalan’ın sürecin yönetilmesi ve yönlendirilmesinde rol almasının gerekli olduğunu belirten Karasu, bunun yalnızca bir kişiyi değil, geniş bir topluluğu ilgilendirdiğini ifade etti.
“Çünkü bu durum bir kişiyi ilgilendirmiyor ki. Bir toplumu ilgilendiriyor. Binlerce savaşçıyı ilgilendiriyor. Binlerce kadroyu ilgilendiriyor.”
Karasu, Öcalan’ın süreçteki konumunun hukuki bir karşılığının olması gerektiğini de söyledi:
“Sadece birkaç görüşme yaptırmakla olmaz. Önder Apo’nun konumunun belli olması ve Önder Apo’nun çalışması gerekiyor. Çalışmasının da bir sonucunun olması gerekiyor. Bir hukuki sonucunun olması gerekiyor.”
Karasu, Öcalan’ın sürece dahil olmaması halinde yasanın işlevsiz kalacağını ileri sürdü:
“Önder Apo’nun devreye girmediği bir yasa açık söyleyelim kadük kalır.”
“Demokratikleşme olmadan süreç ilerleyemez”
Çerçeve Yasa’nın gerçek anlamına kavuşması için bundan sonraki adımların demokratikleşme yönünde olması gerektiğini belirten Karasu, silahların yerine demokratik siyasetin geçebilmesinin ancak demokratik bir zeminin oluşturulmasıyla mümkün olacağını söyledi.
“Demokratik siyasal mücadele içine girmek de, demokratik siyasal çözüm de neyle gerçekleşecektir? Demokratikleşmeyle gerçekleşecektir.”
Karasu, özellikle düşünce ve örgütlenme özgürlüğünün genişletilmesi gerektiğini ifade etti:
“Demokratikleşme adımları olmadan nasıl demokratik siyaset yapılacak? Nasıl silahların yerine demokratik siyaset devreye girecek? Demokratik siyasetin devreye girmesinin yolu demokratikleşme. Düşünce ve örgütlenme özgürlüğüdür.”
Kürt sorununun çözümü ile Türkiye’nin demokratikleşmesi arasında doğrudan bir bağ bulunduğunu savunan Karasu, geçmişte uygulanan politikaların sorunun çözümünü engellediğini söyledi.
“Bu sürece seyirci kalınmamalıdır”
Karasu, son olarak sürecin yalnızca iktidarın atacağı adımlara bırakılmaması gerektiğini belirterek demokratik güçlerin ve toplumun sürece müdahil olması çağrısında bulundu.
“Biz bu konuda kararlıyız, bunun olabileceğine inanıyoruz. Türkiye toplumu ihtiyacı bu. Türkiye halkı demokratikleşme istiyor.”
Sürecin ilerlemesi için toplumsal ve siyasi bir mücadelenin yürütülmesi gerektiğini ifade eden Karasu, şöyle konuştu:
“Demokrasi güçlerinin, Kürt halkının, herkesin bu mücadele içine girmesi gerekiyor. Bu yönüyle iktidarı, devleti etkileyecek bir mücadele içinde, örgütlenme içinde olması gerekiyor.”
Karasu, Çerçeve Yasa’nın hayata geçirilmesinin toplumun sürece katılımıyla mümkün olacağını savunarak sözlerini şu çağrıyla tamamladı:
“Bu sürece seyirci kalınmamalıdır, bu sürece müdahil olunmalıdır. Halk ve demokrasi güçleri bu sürece müdahil olursa o zaman bu yasanın pratikleşmesi, bu süreç içindebir buçuk, iki yılda yapılan tartışmalar çerçevesinde düşünülen, tartışılan demokratik Türkiye hedefine böyle ulaşılabilir.”
