İran’da yerel para biriminin çöküşü ve ekonomik kriz gerekçesiyle 28 Aralık 2025’te başlayan protestolar 17. gününü geride bıraktı. Ülke genelinde kaos hakimken, İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) korkunç bilançoyu açıkladı: Hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 550’ye yükseldi. Ülke genelinde internete erişim neredeyse tamamen kesilirken, Rojhılat bölgesinde çatışmaların şiddetlendiği bildiriliyor.
Ölü sayısı ürkütücü boyutlarda
ABD merkezli HRANA’nın yayınladığı rapora göre, olaylarda şiddetin dozu her geçen saat artıyor. Raporda şu ifadelere yer verildi:
Can Kaybı: 12’si 18 yaşından küçük çocuk olmak üzere toplam 2.403 gösterici hayatını kaybetti. Çatışmalarda emniyet güçlerinden ise 147 kişinin öldüğü belirtildi.
Gözaltı ve Yaralılar: Olaylarda 1.134 kişi yaralanırken, gözaltı sayısı rekor seviyeye ulaşarak 18 bin 434’ü buldu. İran makamları ise ölü ve yaralı sayılarına ilişkin resmi sessizliğini koruyor.
Rojhılat’ta genel grev ve şiddetli çatışmalar
Protestoların en yoğun yaşandığı bölgelerin başında Kürt nüfusun yoğun olduğu Rojhilat geliyor. Yerel kaynaklardan alınan bilgilere göre:
Kepenk Kapatma: Rojhılat’ın Sine , Mahabad, Kirmanşan ve Saqqız gibi kentlerde esnaf, rejimi protesto etmek için genel greve giderek kepenk kapattı.
Askeri Sevkiyat: Tahran yönetiminin bölgeye ağır silahlarla donatılmış Devrim Muhafızları birliklerini sevk ettiği, Mahabad sokaklarında yer yer sıcak çatışmaların yaşandığı ve halkın barikatlar kurarak direndiği aktarılıyor. Bölgedeki aktivistler, güvenlik güçlerinin sivil halkın üzerine gerçek mermilerle ateş açtığını doğruladı.
Ülke “dijital karanlığa” gömüldü
Gösterilerin organize edilmesini ve görüntülerin dış dünyaya sızmasını engellemek isteyen İran rejimi, internet erişimini neredeyse tamamen kesti.
NetBlocks Verileri: Küresel internet gözlemevi NetBlocks, İran genelinde mobil internetin tamamen kesildiğini, ev internetlerinde ise ciddi yavaşlamalar ve kesintiler olduğunu raporladı.
VPN Engeli: Hükümetin VPN servislerini engellemek için güvenlik duvarlarını güncellediği, halkın iletişim kurmakta büyük güçlük çektiği belirtiliyor.
Trump’tan sert açıklama: “İran halkı değişim istiyor”
İran’daki olaylar uluslararası kamuoyunun gündemindeyken, ABD kanadından en dikkat çekici açıklama Donald Trump’tan geldi. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“İran’ın cesur insanları, yozlaşmış ve acımasız rejime karşı özgürlükleri için ayağa kalkıyor. Dünya sizi izliyor ve Amerika sizin yanınızda! Yıllardır süren baskı ve ekonomik yıkım artık sona ermeli. İran halkı değişimi hak ediyor ve bunu kendi elleriyle alıyorlar. Korkmayın, biz arkanızdayız.”
Ne Olmuştu?
28 Aralık 2025 tarihinde İran riyalinin döviz karşısında tarihi değer kaybı yaşaması üzerine Tahran Büyük Çarşı esnafı kepenk kapatarak protesto başlatmış, ekonomik taleplerle başlayan gösteriler kısa sürede rejim karşıtı bir harekete dönüşerek tüm ülkeye yayılmıştı
