İktidarın “Terörsüz Türkiye”, DEM Parti’nin ise “Barış ve Demokratik Toplum” olarak nitelendirdiği yeni çözüm sürecinin hukuki zeminini oluşturacak çerçeve yasa için Temmuz ayında adım atılması bekleniyor.
AKP ve MHP kulislerinde, teklifin 7-8 Temmuz’da yapılacak NATO Zirvesi sonrasında TBMM Başkanlığı’na sunulabileceği ve Meclis tatile girmeden yasalaşabileceği konuşuluyor.
AKP kaynaklarının verdiği bilgiye göre 10-11 maddeden oluşması öngörülen çerçeve yasa süreli olacak ve “PKK’nın silah bıraktığının teyit ve tespiti” koşuluyla yürürlüğe girecek.
AKP kurmayları, teklifin adının “PKK-KCK terör örgütünün feshi, silah bırakması ve hukuki varlığının sona erdirilmesine ilişkin kanun teklifi” benzeri bir isimle Meclis’e sunulabileceğini belirtiyor.
Örgüt adının yasa başlığında yer almasa bile “amaç” ve “kapsam” maddelerinde açık şekilde tanımlanacağı ifade ediliyor.
Süreci hızlandıran adımlar
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mayıs’taki grup toplantısında yaptığı “hayırlı işlerde çabuk olunmalı” açıklamasının ve 9 Haziran’daki Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında sürecin “devlet vizyonu” olarak tanımlanmasının ardından çözüm süreci trafiği yoğunlaştı.
Yeni çözüm süreciyle ilgili çerçeve yasa için iktidar bloğu ile DEM Parti arasında hem yüz yüze görüşmeler gerçekleştirildi hem de arka kapı diplomasisi yürütüldü.
Pervin Buldan ve Mithat Sancar’dan oluşan DEM Parti İmralı heyeti 16 Haziran’da TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’la görüştü.
17 Haziran’da ise CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, MHP Lideri Devlet Bahçeli’yi makamında ziyaret etti.
Bu görüşmenin ardından 18 Haziran’da Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi.
Hafta başında yapılan AKP Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısının ardından parti sözcüsü Ömer Çelik, “Terörsüz Türkiye” sürecinde örgütün silah bırakmasına bağlı olarak yürürlüğe girecek yasal çerçevenin değerlendirilmesi aşamasına gelindiğini söyledi.
Çelik, dün katıldığı bir televizyon programında da çerçeve yasanın silah bırakma şartıyla hayata geçeceğini açıkladı.
‘Henüz tatmin edici noktada değil’
BBC Türkçe‘nin görüştüğü AKP yöneticileri, İran-İsrail gerilimi ve Suriye’deki gelişmelerin sürecin seyrini etkilediğini belirterek, örgütün bir dönem bölgedeki gelişmelerin sonucunu görmek istediği ve silah bırakma sürecinin bu dönemde yavaşladığına dikkat çekiyor.
Ancak savaşın seyrinin bu beklentiyi boşa çıkardığı değerlendirmesi yapılırken, sürece dönük toplumsal kabulün arttığı, bunun da yasal düzenleme adımlarını kolaylaştıracağı ifade ediliyor.
AKP kaynaklarına göre güvenlik birimlerinin sahadan aktardığı bilgiler, bazı bölgelerde hareketlilik yaşandığını ortaya koyuyor.
Özellikle Zap-Metina hattında bazı alanların boşaltıldığı, Gara, Hakurk ve Kandil kırsalında da kısmi geri çekilmeler yaşandığı belirtiliyor.
Ancak parti kaynakları, örgütün sahip olduğu insan gücü ve lojistik kapasite dikkate alındığında bugüne kadar atılan adımların henüz “tatmin edici düzeyde” görülmediğini ifade ediyor.
Bir AKP yöneticisi, “Sembolik bazı silah bırakma görüntüleri ve belli alanlarda çekilmeler oldu. Ama silah bırakmanın kalıcı hale geldiğini söyleyebilmek için daha somut bir tabloya ihtiyaç var” değerlendirmesini yaptı.
Çerçeve yasanın içeriğinin büyük ölçüde netleştiğini belirten kaynaklar, hayata geçebilmesi için örgütün silah bıraktığının teyit ve tespit edilmesine yönelik bir mekanizmanın oluşturulması gerektiğini ifade ediyor.
Süre sınırı getirilecek
İktidar partisi yasa taslağı ile ilgili çalışmalarını da sürdürüyor.
AKP kaynaklarının verdiği bilgiye göre çerçeve yasa, düzenlemenin amaç, kapsam ve tanım maddelerinin yanı sıra silah bırakan örgüt mensuplarının hukuki statüsünü belirleyecek hükümler içerecek.
Buna göre örgütün feshi ve silah bırakmasının nasıl teyit edileceği, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin nasıl işletileceği, cezaevinde bulunan hükümlülerin durumunun nasıl değerlendirileceği yasada ayrıntılı olarak düzenlenecek.
Yürürlük maddesiyle birlikte 10-11 maddeden oluşacağı belirtilen yasada, belirlenen süre içinde Türkiye’ye dönen örgüt üyelerinin yasadan yararlanacağı hükme bağlanacak.
İktidar partisi bu sürenin bir yıl olması öngörülüyor.
Beş yıl siyaset yasağı, örgüt yöneticileri kapsam dışı’
DEM Parti, Türkiye’ye gelen örgüt mensuplarının siyaset yapmasına olanak tanınmasını istiyor.
Ancak gerek AKP gerekse MHP buna karşı çıkıyor.
AKP yöneticileri, Türkiye’ye dönen kişilere belirli bir süre adli kontrol hükümlerinin uygulanacağını, bu süreçte siyaset yapmalarının mümkün olmayacağını ifade ediyor.
Bu çerçevede suça karışmayan örgüt üyeleri için beş yıl siyaset yasağı öngörülüyor.
Yasadan ilk aşamada suça karışmamış örgüt üyeleri yararlanacak.
Örgüt yöneticilerinin ise Türkiye’ye dönüşüne dönük bir düzenleme yer almayacak.
Parti kurmayları, ilerleyen dönemde ceza mevzuatında yapılabilecek değişiklikler ve infaz düzenlemeleri sonrasında bazı hükümlülerin durumlarının yeniden değerlendirilebileceğini, ancak ilk aşamada suç işlememiş örgüt mensuplarının öncelikli olarak ele alınacağını dile getiriyor.
Temmuz sonunda çıkabilir’
AKP kulislerinde yapılan değerlendirmelere göre teklifin Meclis’e sunulması halinde Temmuz ayı sonunda yasalaşması mümkün.
Parti kurmayları, “10-11 Temmuz gibi verilmesi durumunda ay sonuna kadar komisyondan ve Genel Kurul’dan geçebilir. Teknik olarak, 8-10 maddelik bir teklifin görüşmeleri uzun sürmez. Meclis kapanmadan çıkarılabilir” görüşünü dile getiriyor.
Ancak düzenlemenin takviminin, sahadaki gelişmelere ve silah bırakma sürecinin seyrine bağlı olacağı da belirtiliyor.
AKP kaynakları, bunun bir “tıkanma” meselesi olmadığını, devletin bazı adımların sonuçlarını görmek isteyebileceği için yürürlüğe girmesinin şarta bağlanacağını ifade ediyor.
‘Öcalan’a statü yok, görüşme koşulları düzeltilebilir’
Ancak iktidar partisi bu öneriye mesafeli.
Parti kaynakları, Öcalan’ın halen İmralı’da hükümlü statüsünde bulunduğunu belirterek, “Statü değişikliği başka bir hukuki süreçtir; bir af yasası kapsamında olabilir. Ancak çerçeve yasada af niteliğinde bir düzenleme söz konusu değil” değerlendirmesini yapıyor.
Aynı kaynaklar, mevcut infaz rejimi çerçevesinde Öcalan’ın cezaevi koşullarının düzeltilebileceğini ve bu çerçevede gazeteciler, akademisyenler ve farklı toplum kesimleri ile görüşmelerine izin verilebileceğini söylüyor. Kaynak-BBC Türkçe
